ماهیت و نسبت آن با اوصاف وجودی

تلمیذ: عقل زن بیشتر است که در خانه می‌نشیند!

استاد: مسلّم است كه زن عقلش بیشتر از مرد است و در این شکی نیست! منتها در توجیه آیه گفتند که معناى ﴿تَضِلَّ﴾ نسیان است نه گمراهی! چرا نسیان است؟ فرمودند که به‌خاطر این است كه در منزل كار می‌کند لذا در اینجا نسیان بر او عارض می‌شود و لذا شهادت دوتا به‌اندازۀ یك فرد در اینجا قبول می‌شود! بنابراین این‌طور [توجیه] کردند.

در اینجا جبرائیل وقتى می‌خواهد بیاید، به صورت زن كه نیامده به صورت مرد آمده است بالأخره باید در تنازل به یكى از این دو صورت باشد؛ یا به صورت مرد باشد یا به صورت زن. وقتی گاهی اوقات خواب ملائكه را می‌بینید بالأخره خواب را در شكل می‌بینید مگر اینكه آن معنا را تلقى کنید و بدون‌ شكل درك کنید. در شكل یا مذكر است یا مؤنث است و این به‌خاطر شكل بودنش است، این از این حیث. اما از حیث اینكه در قیامت مسئله، مسئلۀ اعلاى از مذكر و مؤنث بودن است یعنى در قیامت حیثیت تأنیث و تذكیر برداشته می‌شود لذا در قیامت حُجْب و حجاب و فلان و این مسائل دیگر وجود ندارد. آن جنبۀ نفسیت كه جنبۀ تدبیر بدن است و اقتضاء او ظهور به مظاهر خاصّ براى این تدبیر است در عالم قیامت نیست، در عالم قیامت توالد و تناسل نیست، در عالم قیامت شهوت نیست، در عالم قیامت حقد و كینه نیست، در عالم قیامت حسد نیست، در عالم قیامت و در روز قیامت خصوصیات این عالم نیست و همۀ اینها مربوط به عالم نفس است، نفس كه از عالم قیامت برداشته شد، بنابراین حجاب براى چه باشد؟! حجاب معنا ندارد.

دو حیثیت در آنجا وجود دارد؛ حیثیت اول حیثیت صورت است كه بالأخره صورت باید یا به شكل مرد باشد یا زن و این محفوظ است. حیثیت دوم حیثیت رفع نفسانیت آن موجودات است و آن رفع نفسانیت آنها به رفع آثار و لوازم و تكالیف در عالم آخرت است كه در این دنیا مترتب بر آنها بوده است لذا در عالم قیامت آنجا بی‌خیالى است و هر كارى می‌خواهید همین‌جا انجام بدهید آنجا فقط باید تماشا كنید در آنجا از هیچ كارى خبری نیست!