
ماهیت وحی و کیفیت ارتباط با عالم ملکوت
تبیین تفاوت میان تشخص و امتیاز در حقایق وجودی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق تفاوت میان دو مفهوم فلسفی «تشخص» و «امتیاز» میپردازند و با بررسی مراتب وجودی، چگونگی ارتباط حقایق مجرده با عالم مادی را واکاوی میکنند. ایشان با نقد برداشتهای عامیانه و مادیانگارانه از مفهوم وحی، آن را نه یک پدیده بیرونی و فیزیکی، بلکه حاصل اتحاد وجودی نفس نبی با عالم ملکوت معرفی میکنند. در ادامه، با تفکیک میان وحی تشریعی و وحی افاضی، به این نکته اشاره میشود که چگونه اولیای الهی با رسیدن به مقام وحدت و طهارت مطلق، بدون نیاز به مقدمات ظاهری، به حقایق عالم بالا دست مییابند. این بحث در نهایت به تبیین این حقیقت میانجامد که حضور ملائکه یا شیاطین در قلب انسان، نه یک حضور فیزیکی در کنار او، بلکه ناشی از اتحاد وجودی و تغییر صورت برزخی انسان در اثر افعال و نیات اوست.
ماهیت وحی و کیفیت ارتباط با عالم ملکوت
10فرق امتیاز با تشخّص
موارد متعدد امتیاز
بنابراین امتیاز یعنى دوئیت و افتراق و این با تشخّص فرق مىكند لذا در اینجا مرحوم آخوند مىفرمایند كه امتیاز موارد متعددى دارد؛ امتیاز یا به خود ذات است یعنى خود ذات از ذات دیگرى امتیاز پیدا مىكند مثل ذات بارى از سایر مخلوقات كه امتیازش به نفس الوجود است یااینكه امتیاز به یک امر دیگرى است که آن امر، امر زائد است و امر اضافۀ بر آن شیء است كه بهواسطۀ او آن صفت از حالت غیر خود امتیاز پیدا مىكند. فرض كنید شخصى که جاهل است و بهواسطۀ علم متحوّل به یك وجود دیگرى مىشود و متصف به وصف دیگرى مىشود، در این شخص امتیاز است. یا امتیاز به امر عدمى است؛ یعنى همان جنبۀ عدمى در اینجا موجب امتیاز اوست. ایشان میفرمایند: منبابمثال یك شخص خیاط است و دیگری خیاط نیست، آن كسى كه عدم الخیاطة در او هست از كسى كه داراى یك همچنین وصف است امتیاز پیدا مىكند. یااینكه از امر وجودى و امر عدمى است؛ یك امر وجودى دارد كه عالِم است و او عالِم نیست و او خیاط است و این خیاط نیست كه هردوى اینها واجد یك وصف و فاقد یك وصف دیگر هستند، این هم درمقابل همینطور است و به این وسیله باز امتیاز از دیگرى پیدا مىكند، علىٰكلّحال مسئلۀ امتیاز پیدا كردن با مسئلۀ تشخّص فرق مىكند. إنشاءلله تطبیق با متن برای جلسۀ بعد باشد.
اللهم صل علی محمد و آل محمد
