تبیین حقیقت مقام هوهویت و جایگاه آن در هستی

وجود بارى تعالىٰ كه در نفس ذات خودش مسئله و مقام و مرتبۀ هوهویت را دارد، چگونه با مقام ظهور مى‌تواند جمعیت پیدا بكند؟! تمام دعوا و دادوبیداد مرحوم سید احمد همین است. مى‌گوید: اگر شما هوهویت در بارى را قبول دارید این هوهویت را نمى‌توانید با حفظ سمت ازدست بدهید و تبدیل به مقام واحدیت کنید و هوهویت كنار بگذارید؛ یعنى خدا شده همه ظهور و اصلش دیگر كنار رفته است. یا باید واقعیت را كنار بزنید كه نمى‌توانید كنار بزنید چون اشیاء را در عالم مى‌بینید یا باید هوهویت را كنار بگذارید یا باید بین آن هوهویت و بین واحدیت جمع كنید که این همان حرفى است كه عرفاء، ائمه، خلَّصین از عارفین خاص این مطلب را قائل‌اند كه این مسئله همان مقام لابشرط است.

البته این را درنظر داشته باشید كه مرحوم آقا شیخ محمدحسین در طریق بحث و کیفیت بحث قوى‌تر از سید احمد مى‌آید نه در اصل نتیجه و در اصلِ صحبت، ما نباید در اینجا از حق بگذریم. واقعاً مرحوم آقا شیخ محمدحسین‌ بسیار مرد بافهمى بوده و خیلى دقت‌هایش [به‌جا است]. مرحوم آقا سید احمد یك آدم رُك و حُر و خیلى عجیب بود!

فرار مرحوم آقا سید احمد کربلایی از مرجعیت

این بار و هر دفعه که ما به مسجد سهله مى‌رویم قبل از هر چیزی ما به فكر آقا سید احمد و آن قضیه‌اش مى‌افتیم. واقعاً این عرفاء چقدر آزاد و بى‌قید و بى‌هوا بودند! شما یكى را نگاه كنید كه براى مرجعیت چه مى‌كند و براى رسیدن به مرجعیت تا چه حدى و تا چه مسئله‌اى جلو مى‌آید و یكى را هم مثل مرحوم سید احمد نگاه کنید که وقتى مى‌شنود مرحوم میرزا محمد تقى شیرازى احتیاط‌هاى خودش را به او احاله داده است اصلاً پریشان مى‌شود و به همان شاگرد و وصی‌اش سید ابوالقاسم لواسانی مى‌گوید: نامه بنویس که مواظب حرف زدنت باش و بفهم با چه كسى طرف هستى، این بار بخواهى از این كارها بكنى روز قیامت سروكارت با جدم خواهد بود! ایشان این‌طوری تهدید مى‌كند و شوخى و تواضع نمى‌كند، این تواضع براى ما است اینها واقعاً چه کسانی بودند!