
کیفیت ارتباط ماده و نفس در حیات و ممات
تحلیل جایگاه ادراک و عواطف در مواجهه با واقعیتهای هستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط ماده با نفس و چگونگی بقای جسمیت پس از مفارقت روح میپردازد. بحث با نقد دیدگاههای نادرست درباره زوال جسمیت پس از مرگ آغاز شده و با بررسی جایگاه ادراک و عواطف انسانی در مواجهه با واقعیتهای عالم هستی ادامه مییابد. استاد با تأکید بر اینکه ارتباط انسان با اشیاء خارج بر اساس میزان فهم و ادراک او شکل میگیرد، تفاوت نگاه ظاهری و نگاه واقعبینانه به حیات و ممات را تشریح میکند. در ادامه، ضمن اشاره به حقیقت وحی به عنوان امری مافوق زمان و مکان، به نقد برخی باورهای سطحی و رفتارهای نمایشی در حوزههای دینی پرداخته میشود. در نهایت، این جلسه با تأکید بر لزوم عبور از ظواهر و دستیابی به حقیقتِ وجودی اولیاء الهی، به عنوان الگوهای واقعیِ کارگردانیِ حیات انسانی، به پایان میرسد.
کیفیت ارتباط ماده و نفس در حیات و ممات
1درس ششصد و سی و هفتم
کیفیت ارتباط ماده با نفس
أعوذُ بِالله مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم
بِسمِ الله الرَّحمَنِ الرَّحیم
در راه كه میآمدیم بحث عین ثابت بود. ایشان یك اشكالى مطرح كردند كه نظر علامه در عین ثابت یك چیزى است و مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیهما ـ ایشان را رد مىكنند و ایشان اثبات میکنند و بعد رد میکنند و... گفتند: ظاهراً شما یك نظر ثالثى دارید. گفتم که بنای ما كه همیشه در همه چیز بر اختلاف بوده است اینهم روى بقیۀ آنها!! ـ بعد گفتند كه مسئله اینطور میشود و گفتیم که بله نظر مرحوم علامه كه بر عدم امكان فناء ذاتی است بهخاطر همین مشكلِ برگشت ضمیر است كه مشارٌإلیه ضمیر، اول چیزى است و بعد مشارإلیه آن چیز دیگرى خواهد شد و این مشكل ایشان است كه نتوانستند این مسئله را بپذیرند.
علىٰكلّحال دیگر صحبت در این شد كه ایشان بروند و تحقیق كنند و هروقت به نتیجه رسیدند یك سور بدهند! سور یا زور؟!! وقتى كسى سور میدهد، قلوب مؤمنین را شاد مىكند. باعث ادخال سرور میشود و [پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم] میگوید: «مَن سَرَّ مُؤمنا فَقَد سَرَّنی و مَن سَرَّنی فَقَد سَرَّ الله»1 لذا ملائكه هم كمك مىكنند!
تلمیذ: وقت تعیین کنید.
استاد: شما هم میخواهید سور بدهید؟!
تلمیذ: نه، ایشان میگویند که وقت تعیین کنید!
استاد: حالا هر وقتی که شد [خبر بدهید] شما فكر كنید ... حالا واقعاً شما هم مایل بودید یا مایل شدید؟! ما را مایل شدیم!! یكى از قوموخویشهاى بیچارۀ ما را وقتى وزیر عوض شده بود از اداره بیرون كرده بودند یعنى طبعاً وقتى یك وزیر عوض مىشود یك عده مىروند و یك عده دیگر مىآیند و این دیگر طبیعى است. بعد ایشان هم دیگر بیرون رفته بود؛ یعنى او را بیرون كردند. بعد به او گفتیم که آقا چه شد شما را بیرون کردند؟ گفت: نهخیر ما را بیرون رفتیم!!
- . الکافی، ج 1، ص 188.
