
بررسی اجزاء عقلی در بسائط و احکام سقط جنین
تحلیل تفاوتهای ادبی و فقهی در کلام معصومین
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، ابتدا به بحث دقیق فلسفی پیرامون نفی یا اثبات اجزاء عقلی در بسائط و اشکالات وارد بر نظریات موجود میپردازند. در ادامه، با ورود به مباحث ادبی، تفاوتهای ماهوی میان استعاره و کنایه را تبیین کرده و بر لزوم دقت در فهم غرض و غایت کلام معصومین علیهمالسّلام تأکید میکنند. ایشان با اشاره به اهمیت درکِ دقیقِ عبارات اولیاء الهی، به نقد رفتارهای معاندانه در برابر حق پرداخته و مفهوم ناصبی را در بستر تاریخی و امروزی بازخوانی میکنند. در بخش پایانی، با پاسخ به پرسشهای شاگردان، احکام فقهی سقط جنین را با تکیه بر حفظ سلامت مادر و تعریف دقیقِ «انعقاد نطفه» از منظر شرعی و عرفی بررسی کرده و مرزهای جواز و حرمت آن را در شرایط خاص پزشکی مشخص مینمایند.
بررسی اجزاء عقلی در بسائط و احکام سقط جنین
11حالا فرض كنید شخصى با همین حالت نصب و عداوت حج انجام بدهد، همه هم نشستهاند و نگاه مىكنند و دهانشان را بستهاند! فقط اگر یكى بیاید و بگوید که فلانى در فلان كار دخالت نكند، آنوقت كار به كجا كشیده مىشود! آسمان به زمین مىرود و بدترین اهانتها و كارها انجام مىشود و همینطور بیربیر نگاه مىكند! اگر چنین فردى با چنین خصوصیتى برود و حج را انجام بدهد، ـ اصلاً ما كارى به امام صادق علیهالسّلام نداریم که حضرت باشند یا نباشند ـ آیا در پیشگاه خدا خودش را مقصر مىداند یا نه؟! دوباره باید برود انجام بدهد یا نه؟! باید برود انجام بدهد چون حج انجام نداده است. امام علیهالسّلام هم مىفرماید: «یَقضى»؛ باید برود اما در مورد اینكه یك عده همینطورى دنبال و دنبالهرو آنها مىافتند و خبر ندارند، حضرت در مورد آنها مىفرماید: «یَقضی أحَبُّ إلیَّ».1 در مورد اصل و سركرده و رئیس میفرمایند: «یَقضى» و در مورد این نمىفرمایند: «یَقضی أحَبُّ إلیَّ»، «أحَبُّ» اینجا نیست. اما آن «هَمَجٌ رِعاعٌ اتباعُ كُلِّ ناعِقِ یَمیلونَ مَعَ كُلِّ ریحٍ»،2 [حسابشان فرق میکند]! «ریح» آقا «ریح»! یک لری نشسته بود و به ناگاه صدایی برخاست! فرزندانش همه بخندیدند و او گفت: خدایا این خنده را از لبان فرزندانم محو مفرما! در واقع برای خودش دعا کرد!
«یَمیلونَ مَعَ كُلِّ ریحٍ»! به هر بادى میآیند و به هر چاهى مىروند، این خلق حَیارا! [میگویند:] راه بیفت و علم را دست بگیر تا برویم! گفت: اینجا روى در و دیوار عكس مىبینى؟! گفت: هر كجا مىنگرم عكس رخت جلوهگر است! اینها توحیدى شدهاند! مىگویند: دیوار عكس دارد! آسمان عكس دارد! همه عكس دارند! عكسِ خداست! ﴿فَأَيۡنَمَا تُوَلُّواْ فَثَمَّ وَجۡهُ ٱللَهِ﴾!3
خلاصه اینها حسابشان فرق مىكند خب آدم هم مىبیند مثلاً یكى دو كلمه با او حرف مىزنى میگوید: عجب ما اشتباه كردیم! نگاه كن خطا كردیم دنبال چنین كسى رفتیم! اما آن رئیسشان نه! [میگوید که] حرف نزنید، نروید، بیایید و صحبت نكنید! اینها همان افرادی هستند كه امام صادق علیهالسّلام به یكى مىگوید: «یَقضى» و به یكى مىگوید: «یُعید». باید این را از لابهلای آن عبارات و کلمات و مسائلى كه مطرح مىكند، آن مراد و آن جهت باید از كلام معصوم استفاده بشود! شما یکدفعه مىبینید همۀ مسائل برمىگردد.
- . تهذیب الأحكام، ج 5، ص ۹.
- . الخصال، ج ۱، ص ۱۸6.
- . سوره بقره (2) آیه 115. الله شناسى، ج 2، ص 258:
«پس به هر جانب روى خود را بگردانید، در آنجا وجه خدا وجود دارد.»
