
حقیقت اشیاء و اصالت صورت بر ماده
تبیین جایگاه صورت و ماده در تکون موجودات و عالم هستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین یکی از مبانی عمیق فلسفی در کیفیت تحصّل و تکوّن حقیقت اشیاء میپردازند. محور اصلی بحث بر این پایه استوار است که حقیقت هر موجودی به صورت و هویت صوریه آن بازمیگردد، نه به ماده و ابزاری که برای ظهور و ابراز خود به کار گرفته است. استاد با استفاده از مثالهای ملموس هنری و طبیعی، نشان میدهند که چگونه ارزش و واقعیت یک شیء در گرو هنر و صورتگری است، نه در مواد اولیهای که در آن به کار رفته است. در ادامه، این قاعده به مباحثی همچون ارزش نفس ناطقه در بدن، حقیقت عالم مثال، فلسفه سجده ملائکه بر آدم و همچنین چرایی احکام شرعی و تفاوت آنها با واقعیتهای تکوینی تعمیم داده میشود. این بحث در نهایت به این نتیجه میرسد که انسان با درک حقیقت صوریه اشیاء، به عالمی معقول و متصل به ملکوت تبدیل میشود.
حقیقت اشیاء و اصالت صورت بر ماده
5بله، آن حقیقت تكوینیه بهدست خدا هست و بهدست غیر خدا هم نیست و درست است. مثل اینكه كل عالم وجود از حقایق تكوینىاش مُنشئ من عندالله است. از نقطهنظر ارتباط و انشاء مِن عند الله كسى نیست، الآن چطور خدا ما را خلق کرده است؟ اینطور خلق كرده که سر، چشم، دست، پا، بینى، گردن، رگ و فلان داریم حالا كه اینطور وضع كرده است [خدا] میگوید که فلان غذا را نخور برای تو بد است ـ چرا بد است؟ مىخورم! [خدا هم] میگوید که بخور نوشجانت. تو هم میخوری و یکدفعه سکته میکنی و میمیری!
اینكه الآن مىگوید: بخور یا نخور تمام اینها اوامر و نواهى إنشائیه است و همۀ اینها حكایت از آن سیستم بدن و مزاج بدن مىكند كه الآن وضعیت تكوینى او با این مسائل ملایمت دارد و با این مسائل ملایمت ندارد، نسبت به آن مسائلى كه ملایمت دارد مثل استفاده از اكسیژن خوب، هواى سالم، ورزش، تفریحات، حركت، جنبوجوش، غذاى سالم و [نخوردن] غذاى چرب و سرخكردنى و از این چیزها، با این امورى كه ملایمت دارد ـ چون اطلاع نداریم ـ مىگوید که انجام بده و نسبت به بعضى از مسائل مثل استفاده از هواى آلوده، غذاى مانده، آنچه را كه از نقطهنظر هضم و اینها براى بدن ممكن است موجب ضررها و زیانهایى باشد، عدم موافقت این امزجۀ اطعمه در معده و اینها كه موجب اختلالاتى خواهد شد و این را با آن نخور، این را با آن نخور با آن نخورهایی كه در اینجاست [و ما اطلاع نداریم، میگویند که انجام نده].
علت کراهت ایستاده آب خوردن
یک دفعه راجع به این قضیهاى كه چرا در شب ایستاده آب خوردن كراهت دارد ـ باور كنید ـ از هر کسی از پزشكان و اینها سؤال میکردم، مىگفتند که نمىدانیم. گفتم که اما بنده مىدانم چون در شب وضعیت و سیستم بدن به یك نحوى است كه آن اعصاب هاضمه و اعصاب معده اگر كسى در حال ایستاده آب بخورد موجب مىشود كه خود معده از نقطهنظر واكنشى كه به این آب نشان مىدهد، آن واكنش، واكنش منفى باشد و اسید را بالا ببرد. آنها مىگفتند كه نه، شاید اینطور نباشد و اتفاقاً بعداً دیدیدم كه مقاله هم چاپ آمد و این مطلب را تأیید كرد و خود بنده هم این مطلب را اتفاقاً فهمیدم، یك زمانى كه ناراحتى معده من حاد شده بود اگر شب ایستاده غذا مىخوردم بعد از یک مدتی [معدهام] درد مىگرفت ولى مینشستم میخوردم هیچ مشکلی نبود انگارنهانگار که [معدهام درد میکرد] و این اتفاق نه یک دفعه و نه دو دفعه بلکه صدها مرتبه تکرار شد، مگر چند دفعه براى یك تجربه كافى است؟! صدها مرتبه تكرار شد بهنحوىكه وقتی که در آن وضعیت خاص نه همیشه، در آن وضعیت خاص که خودم احساس مىكردم اگر ایستاده آب مىخوردم پنج دقیقه بعدش معدهام شروع [به درد] مىكرد، بااینكه اتفاقاً آب باید اسید را رد كند و وارد روده كند ولى این عجیب بود كه اثر عكس داشت و اسید را بالا مىبرد و بیشتر باعث ناراحتى مىشد. در همان موقع نشسته آب مىخوردم، وقتى که نشسته مىخوردم چنین مسئلهاى نبود یعنى در همان حال و عین صورت مسئلۀ واحد.
