
حقیقت وجود خارجی و فصل اخیر اشیاء
تبیین جایگاه فصل اخیر در تحقق ماهیت و تجلیات هستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبنای فلسفی «تحقق وجود خارجی به فصل اخیر» میپردازند. بحث با بررسی این نکته آغاز میشود که فصل اخیر، حقیقتِ متمایزکننده و صورت عینی هر شیء در خارج است که قوام ماهیت به آن وابسته است. در ادامه، این حقیقت با عوالم مختلف هستی پیوند میخورد و با نفی تکرار در تجلیات الهی، تبیین میشود که هر ظهور، وجودی مستقل و منحصر به فرد دارد. در بخش پایانی، با استناد به قاعده «کل شیء احصیناه فی امام مبین»، نحوه تصرف عارف در عالم امکان از طریق اشراف بر حقایق وجودی خود تشریح میگردد. این جلسه با هدف روشنسازی مرز میان ذاتیات و عرضیات در فلسفه و نقد برخی رویکردهای غیردقیق در مسائل عرفانی و پیشگوییهای ظهور، به دنبال ارائه نگاهی دقیق و اصولی به کیفیت تکون اشیاء در نظام هستی است.
حقیقت وجود خارجی و فصل اخیر اشیاء
4چندی پیش شخصی آمده بود مىگفت که شخصی را دیده و یك دل نه صد دل به هوای او سپرده بود، به او گفتم که براى چه؟! در این سن حالا جای این حرفها است؟! گفت: مىخواهم بچهدار بشوم! گفتم: خب برو از همان زن اوّلت بچهدار شو! همۀ ما همینطور هستیم و مىخواهیم یك راهى پیدا كنیم كه خود را از نقدها و عیبهایى كه بر ما بار مىشود تبرئه كنیم! میگوید که من بچه میخواهم! گفتم که بابا تو که شش هفتتا بچه داری برای تو کافی است، اگر نصف بچههایت را هم به ما بدهی تازه مساوی میشویم!
خلاصه بالأخره قضیه اینطوری است! یعنی مسئله مسئلهای هست که امساك فیض نمىشود كرد! ما حالا از خدا مایه مىگذاریم! بالأخره فلسفه باید یك جایى بهدرد بخورد!! امساك فیض از حضرت باری عقلاً قبیح است! حالا آنهایى كه فلسفه نخواندهاند بهتر از ما به این مسائل عمل مىفرمایند! این بیچارههایی که اهل این حرفها هستند، همیشه كلاهشان پسِ معركه است علیٰکلّحال اینها مىآیند و دوباره مىخواهند امساك فیض نفرمایند و یك بچه عین جنابعالی مىآورند که اصلاً مو نمىزند! اگر این عكس را کنار این عكس بگذارید وقتى كه دارد بهدنیا مىآید یك عكس بگیرند مىگویید که عجب انگار اینها دوقلو بودند! اصلاً عین هم هستند، همان ابرو، همان بینى، همان چشم و فلان و عارض و کذا، عین او در اینجا میآید و وقتى چند سالش مىشود میگویید که اصلاً اینها عین هم هستند مثل اینها كه توأم و قرین هستند.
حالا در اینجا مسئله تكرار شده است؟! نه، تکرار نشده است و او براى خودش وجودى بود و چند سال پیش بهدنیا آمد و این هم براى خودش یك وجود دیگرى است و چند سال بعد بهدنیا خواهد آمد گرچه ما او را شبیه مىبینیم و اسم تكرار روی او مىگذاریم و مىگوییم که این توالد و تناسل تكرار شده است ولی هیچ تكرارى در اینجا نشده است بلكه در اینجا دو حقیقت مستقل و جدا و منحاز از یكدیگر در خارج ظهور پیدا كرده است.
