حقیقت اشیاء و کیفیت تحقق آن‌ها در خارج

آخر در کدام روایت داریم خدا یک سلول گذاشته که آن سلول تویی؟! کدام آیۀ قرآن هست؟! این دستگاه‌ها هم که نشان مى‌دهد، مى‌خواهید حالا چند سال بگذرد دستگاه‌هاى جدیدتر مى‌آید اتم‌ها را هم نشان بدهد! زید برای‌ خودش یک اتم خاص دارد عمرو هم براى خودش اتم خاص دارد هرکدام اینها یک اتم خاص دارند از آن اتم این هیکل مبارک درست شده است!! این هیکل صد کیلویى شصت ‌کیلویى، دویست ‌کیلویى از آن اتم درست شده است!!

از اینجا این مسئله روشن مى‌شود که اگر جزایى هست به‌خاطر همان انسانیت است. اینکه الآن نماز خوانده به‌خاطر انسانیتش نماز خوانده است حالا در این جسم بوده این جسم ازبین رفته، خاک شده، به جهنم که خاک شده است. انسانیت که مافوق زمان و مافوق کون و فساد است همیشه به‌نحو یک امر ممتد و امر قار الذات ادامه دارد.

محفوظ بودن جنبۀ وُحدانى برای همیشه

بنابراین آن جنبۀ وُحدانى همیشه محفوظ است و هیچ إنثلامى در اینجا پیدا نمى‌شود بنابراین روز قیامت هم همین حشر پیدا مى‌کند. اینجاست که بوعلى گفته است که دلیل نداریم و نگفته که نیست. بین دلیل نداریم و نیست فرق هست. حالا خدا خواسته که این صورت را با مادۀ مطابق با خودش حشر بکند، خب بکند. همان‌طورى‌که در این دنیا ما را به این کیفیت محشور کرده است همین‌طور در آنجا حشر مى‌کند؛ ﴿قُلۡ يُحۡيِيهَا ٱلَّذِيٓ أَنشَأَهَآ أَوَّلَ مَرَّةٖ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلۡقٍ عَلِيم﴾¹ مگر شما در همین دنیا نبودید چه کسی شما را در این دنیا آورد؟! همین را هم ما مى‌توانیم در اینجا برگردانیم و به آن صورت دربیاوریم. لذا با کیفیت روایاتى که در اینجا به‌طور مختلف نقل شده با موازین همه قابل انطباق هست و قابل سنجش هست.

عدم تأثیر ماده در تشکّل صورت

یک چیزهاى عجیب و غریبى درمى‌آورند! آخر تو خواب دیدی که خدا یک سلول درست کرده است؟! به تو وحى شده است؟! از داخل شکم مادرت مى‌گویی؟! آخر از کجا این حرف‌ها را مى‌زنی؟! با شاید و احتمالاً و اینها که مسئله حل نمى‌شود. قانون و برهان مى‌گوید که ماده تأثیرى در تشکّل صورت ندارد. این برهان، خب این برهان این دنیا و آن دنیا فرق نمى‌کند، هردو یکى است. حالا خدا به یک کیفیت دیگر خواسته، آن مطلب دیگرى است.