فلسفه فناء و بقای اعیان ثابته

تلمیذ: یعنی با تمام ادراکات وحدت دارد.

استاد: براى جلسۀ بعد باشد.

من این بحث مواقیت [در حج] را داشتم در افکار خودم مرور مى‌کردم. نسبت به استطاعت دیدم که زود است که الآن وارد بحث میقات بشویم. مسائل مختلفى که مترتب بر استطاعت هست باید مطرح بشود مثلاً استطاعت از چه زمانى باید حاصل بشود، از باب مقدمۀ واجب مکلف نسبت به استطاعت چه وظایفى دارد، چه اقدامى‌ باید بکند، یا باذل نسبت به بذلى که داده آیا مى‌تواند رجوع کند یا نکند. اینها مسائلى است که فقهاء مطرح کرده‌اند و البته ما به تفصیل آنها نمى‌خواهیم بپردازیم. این مسئله تا حدودى روشن است و منظور ما از اینها انگشت گذاشتن روى نقاط کلیدى و اینهاست ولى از آنجایى که اینها مطرح شده گفتم که حالا یک جهتِ بحث و اینهایى شود بد نیست. یک مرور اجمالى نسبت به لوازم بحث که استطاعت به‌عنوان یک واجب مطلق است و طبیعتاً تبعاتى بر آن بار است و شاید ما ملتزم شویم بر اینکه حتی باذل در آن بذلى که کرده نمى‌تواند رجوع کند بر خلاف اینکه آن حج را واجب مشروط گرفته باشند. نسبت به اینها مطالب قابل براى بحث کردن است. لذا گفتم که به نظر مى‌رسد فعلاً وارد بحث میقات نشویم. اگر رفقا مى‌خواهند مطالعات مقدمى ‌داشته باشند همان تبعات و لوازم استطاعت را بیشتر روى آن مطالعه کنند تااینکه نسبت به طرق استطاعت و کیفیت آنها مسئله بیشتر روشن بشود.

اللهم صل علی محمد و آل محمد