تحلیل حقیقت فناء و بقاء عین ثابت

به اعتبار ما یَئول که به آن اعتبار أوْل گفته مى‌شود از باب مجاز، یکى از موارد مجاز و دواعى بر مجاز خودش یکى قرینۀ أوْل است، لحاظ أوْل یعنى بعداً این مسئله انجام مى‌شود و از الآن حکم فعلى روى آن بار مى‌شود مثل اینکه هر کسى که در دانشگاه قبول شد فوراً به او آقاى دکتر مى‌گویند! بابا هنوز درس نخوانده و پایش را هم در دانشگاه نگذاشته فورى آقاى دکتر مى‌گویند! سفره مى‌اندازند و همه را هم دعوت مى‌کنند که بله، آقاى دکتر آقاى دکتر را به بدبخت مى‌بندند که او بیچاره خبر ندارد که چه خواهد شد! از الآن که مى‌گویند، فعلیت ندارد و همه مجاز است یااینکه طرف همین حاشیۀ کبرى منطق را شروع به خواندن کرد و گفته بود ما فلاسفه نظرمان در مورد مسئله این است! هنوز صغرىٰ و کبرىٰ را هم نمى‌دانست که صغرىٰ را با قاف مى‌نویسند یا با غین مى‌نویسند! صغرىٰ خوردنى است یا نوشتى است، استفاده‌اش چگونه است! خلاصه مى‌گفت: ما فلاسفه نظرمان در این مسائل ...!

من قصدم این بود که در افق وحى در رد این مسئلۀ آقاى کذا مقاله‌اى بنویسم، بعد وقتی که ردها را نگاه کردم دیدم این ردود منتشر شده است و دیدم عجب آبروریزی‌ای است، عجب! طرف آمده قضیۀ این بندۀ خدا را به مسئلۀ وحدت وجود ربط داد، آخر قضیۀ این وحدت وجود، قضیۀ ماست و دروازه است!¹ این اصلاً چه ربطى به همدیگر دارد؟! گفته بود که بله، این مسائل همه ناشى از وحدت وجود است و یکى از علماى مشهد درباره ردّ وحدت وجود کتابى نوشتند و من تاکنون نتوانستم براى اشکالات بر وحدت وجود پاسخى بیابم! آدم واقعاً چه بگوید؟! من دیدم اصلاً این آقا به‌عنوان کارشناس در مسائل اعتقادى و مبانى آمده صحبت کرده و بیشتر این مطالب دستاویز شده است. لذا دیدیم فایده‌اى ندارد و مقاله نوشتن دردى را دوا نمى‌کند باید که به این مطالب پرداخت البته آنجا من نوشتم چه ربطى بین ماست و دروازه، و وحدت وجود هست!