تبیین کیفیت انتزاع جنس از ماده و صورت
بررسی فلسفی اولویت ماده بر صورت در انتزاع مفاهیم
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی دقیق فلسفی پیرامون نحوه انتزاع جنس از ماده و صورت می‌پردازند. بحث با طرح اشکالی مبنی بر اینکه چرا جنس باید از ماده اخذ شود و نه از صورت، درحالی‌که هر دو دارای جوهر هستند، آغاز می‌شود. در ادامه، با تکیه بر مبانی فلسفی و کیفیت اخذ مشتق، پاسخ مرحوم آخوند تبیین می‌گردد که چگونه جنس به دلیل ابهام و اشتراک، اولویت انتزاع از ماده را دارد. در بخش دوم، استاد با عبور از نگاه مشّایی و استصحاب قهقرا، به تبیین جایگاه علیت در فلسفه اشراق و عرفان نظری می‌پردازند و با ذکر مثال‌هایی از کرامات اولیای الهی، نشان می‌دهند که چگونه حقیقت علیت، بدون نیاز به مسبوق بودن به سابقه مادی، در خارج ظهور می‌یابد. در پایان، با نقد رویکردهای سطحی در برخورد با مسائل اجتماعی و قضایی، بر اهمیت توجه به انگیزه‌ها و باطن افعال در احکام شرعی تأکید می‌شود.
تبیین کیفیت انتزاع جنس از ماده و صورت
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی دقیق فلسفی پیرامون نحوه انتزاع جنس از ماده و صورت می‌پردازند. بحث با طرح اشکالی مبنی بر اینکه چرا جنس باید از ماده اخذ شود و نه از صورت، درحالی‌که هر دو دارای جوهر هستند، آغاز می‌شود. در ادامه، با تکیه بر مبانی فلسفی و کیفیت اخذ مشتق، پاسخ مرحوم آخوند تبیین می‌گردد که چگونه جنس به دلیل ابهام و اشتراک، اولویت انتزاع از ماده را دارد. در بخش دوم، استاد با عبور از نگاه مشّایی و استصحاب قهقرا، به تبیین جایگاه علیت در فلسفه اشراق و عرفان نظری می‌پردازند و با ذکر مثال‌هایی از کرامات اولیای الهی، نشان می‌دهند که چگونه حقیقت علیت، بدون نیاز به مسبوق بودن به سابقه مادی، در خارج ظهور می‌یابد. در پایان، با نقد رویکردهای سطحی در برخورد با مسائل اجتماعی و قضایی، بر اهمیت توجه به انگیزه‌ها و باطن افعال در احکام شرعی تأکید می‌شود.
تبیین کیفیت انتزاع جنس از ماده و صورت
22در زمان امیرالمؤمنین علیه‌السّلام زن آمد و خودش اقرار کرد که من زنا کردم! آن‌وقت شما مى‌گویى که هرج‌ومرج می‌شود؟! [آن زن دارد] اقرار مى‌کند! حضرت می‌گوید که برو پی کارت اصلاً دارى چه مى‌گویى؟! اینجا آمدی و داری چرت‌وپرت مى‌گویى! مى‌گوید: یا على! من زنا کردم. بالاتر از این؟! خودم دارم مى‌گویم که با عقل و شعور و اختیارم زنا کردم! حضرت مى‌گوید که پاشو برو گمشو این حرف‌ها چیست که می‌زنی؟! خجالت بکش! برو فعلاً بچه دارى و فلان دارى! حضرت مدام مى‌خواهد دفع کند! همین‌طورى فرض کنید که یک نفر یکى دیگر را مى‌کشد مى‌گویى که هرج‌ومرج شد؟! نه‌خیر، آن‌طرفش هم هست طرف را مى‌آورند صحبت مى‌کنند بفهمند چه خصوصیاتى دارد، [ولی الآن] مى‌برند کلۀ دار نگه مى‌دارند تا همه هم ببینند! پس مسئله هرج‌ومرج نیست.
اللهم صل علی محمد و آل محمد