تبیین کیفیت انتزاع جنس از ماده و صورت

ایشان هیچ کسى را قبول نداشت و همه را [تخطئه] مى‌کرد، بعضاً مى‌گفت که این خر است و این الاغ است و این نفهم است. براى گنده‌ها این‌طور تعابیرى داشت خیلى هم مرد فاضلى بود من یک وقت تقریرات ایشان را مى‌خواندم، خیلى از تقریرات ایشان را خواندم آن زمانی که کفایه داشتیم. واقعاً مرد فاضلى بود اصلاً با شیخ انصارى مثل عروسک بازى مى‌کرد! یک شرح بر مکاسب هم دارد. ایشان از همه ایراد مى‌گرفت، یعنی هیچ کسی را قبول نداشت و خیلى هم راحت بود مثلاً یک‌دفعه مى‌دیدى که درسش تعطیل مى‌شد. در درسش هم ده پانزده نفر بیشتر نمى‌رفتند ولى درسش خیلى عمیق بود یک‌دفعه مى‌دیدى او غیبش زد! آقا هرچه مى‌گشتند پیدایش نمى‌کردند! رفت! یک‌دفعه بعد از یک هفته مى‌دیدند که در کوفه رفته و دارد براى خودش حال‌ مى‌کند. زن هم نداشت و یکى از این حجرات کوفه را گرفته و خوش دارد کنار شط قدم مى‌زند! بابا بلند شو بیا! می‌گفت: من یک پولى از ایران برایم رسیده است تا اینجا تمامش نکنم بلند نمى‌شوم! خیلى راحت بود می‌گفت که تا تمامش نکنم نمى‌آیم! بلند شوید شما هم بروید. بعد مى‌گفت که شما هم اینجا بیایید پول را قسمت مى‌کرد و بقیه هم مى‌خوردند و تمام! می‌گفت: حالا بلند شویم سراغ امیرالمؤمنین علیه‌‌السّلام برویم پولمان تمام شد! برویم آنجا بنشینیم.

ایشان وقتى در مقام تنقید مى‌خواست از آقا میرزا محمدتقی انتقاد بکند مى‌گفت که خوبى ذاتی اوست و او هنر نکرده است! نمى‌گفت که اکتسابى است! مى‌گفت که ذاتاً خوب است و این هنر نیست! هنر آن است که... یعنى این دیگر نهایت انتقاد و تعییرى که مى‌تواند بیاورد این بوده است. آن‌وقت کسى مثل آقا میرزا محمدتقی دارد احتیاطاتش را [به آقا سید احمد کربلایى] ارجاع مى‌دهد، مرحوم آقا از آقا میرزا محمدتقی شیرازى خیلى تعریف مى‌کردند و مى‌گفتند که خیلى مرد بى‌هوایى بوده است! چه چیزها به او که نگفتند و چه فحش‌ها که به او ندادند و چه سعۀ صدرى داشته است! چه اهانت‌هایی که همین آقا سید محمدکاظم یزدى به ایشان نکرد! حالا مطالبى که إن‌شاءالله اگر خدا بخواهد بیرون بیاید و منتشر بشود در همین نوشته‌هاى خطى مرحوم آقا [می‌بینید که] خود مرحوم آقا از مرحوم آقا میرزا محمدتقی مطالبى دارند و وقتى انسان مى‌خواند تعجب مى‌کند و عبرت مى‌گیرد که چقدر باید ما روش خودمان را با این مرام‌ها منطبق کنیم.