فنای جوهریت انسان در صورت‌های اخلاقی

ما هم مى‌گوییم که هرچه هست در قرآن و در روایات اهل‌بیت علیهم‌السّلام است و بالاتر از شما هم مى‌گوییم، همین است و غیر از همین هم نیست و هرچه هست همین است. حتى ما هم مى‌گوییم که آنچه را که از معانى عالیه و رشیقه بر ذهن ملاصدرا و امثال ملاصدرا آمده است از ناحیۀ ائمه و توسلات است ـ بالاتر از این؟! ـ همه از آنها آمده و افاضه شده و از آنها است ولکن همان‌طورى‌که مرحوم علامه مى‌فرمایند: معارف الهى داراى مراتبى است! عزیز من آن‌طورى که امیرالمؤمنین علیه‌السّلام با سلمان صحبت مى‌کرد همان‌طور با ابوهریره و ابودرداء حرف نمى‌زد! حالا ابوهریره آدم عوضى بود ولى ابودرداء یک آدم عادى بود. آیا آن مطالبى را که به سلمان و عمار و اویس مى‌فرمود، همان مطالب را به ابودرداء و افراد عادى که در آن‌‌وقت بودند مى‌گفت؟! یا نه، مسائلى بود که اگر یکى‌ از آنها را به تو بگویند کله‌ات سرسام مى‌گیرد و دچار اختلال مى‌شوى! یک حرف از آنها بخواهد زده شود این‌طور می‌شوی! آن‌وقت ما همه را بیاییم در یک نسق قرار بدهیم و این مطلب را بگوییم؟!

خلاصه این قضیه که [با پاسخ مرحوم علامه طباطبایى] اتفاق افتاد، مرحوم آقا دیگر اینجا هیچ صحبتى نکردند؛ وقتى که ایشان گفتند که مجتهد است دیگر ایشان صحبتى نکردند و ما هم ...

تلمیذ: علامه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ در جلساتشان برحسب همان عقل عادى صحبت مى‌کردند و مسائل عرفانی...

استاد: جلسه‌شان بین آقا و ایشان بود و کسى در آن مجلس نبود و فقط این دوتا بودند. نه، نظر ایشان بود. البته شاید نظرشان اواخر تغییر پیدا کرده است. بله، ایشان دأبشان این بوده که رعایت افراد و مقتضاى جلسات را داشتند اما با مرحوم آقا دیگر این مسائل را نداشتند و این‌ مطالب نبوده است و لذا این مسائل را مشاهده مى‌کنیم و نتایجش پیدا می‌شود.