ماهیت و کیفیت ادراک موضوعات در استنباط احکام

بنده در مجلسى بودم که ایشان مطلبى را به ما فرمودند، وقتى بیرون آمدیم شخصى یک راه دیگرى [می‌رفت] گفتم: آقا این را گفتند! گفت: نه، نگفتند! [گفتم:] آقا من با گوش خودم [شنیدم]. این اصلاً نشنیده بود! نه‌اینکه حالا شنیده بود و اشتباه فهمیده بود! بنده خدا نشنیده بود. آدم گاهى اوقات یک کلمه مى‌خواهد بشنود همین‌که این لیوان را آب مى‌کنم دو کلمه از مطلبى که شما مى‌گویید از ذهنم ذهول پیدا مى‌کند. بله، ممکن است که یک صداى «تَقِّى» آمده است همان صداى «تَقِّى» که آمده تا شخص متوجه شده [دو کلمه را نفهمیده است]. اینجاست که ما مى‌گوییم که مجتهد باید دقت بکند. اجتهاد همین‌طورى پشمکى نیست هر کسى دوتا کلمه بردارد بخواند! دُم شتر به زمین مى‌رسد! باید بیاید ببیند که مسئله و حکم چه بوده است؟ آن‌وقت در این خصوص با این توجه و با این کیفیت و با این دقت و با این ظرافتى که دارد من بگویم: اجماعى که فقهاء در یک زمانى بودند و داشتند اجماعشان حجت است و اگر حکم خلاف بود امام علیه‌السّلام وظیفه داشت از باب لطف بگوید! امام حسین را گرفتند و کشتند و چه کردند! لطف خدا کجا رفته بود که این پسر پیغمبر را ازدست یزید و فلان نجات بدهد و اهل‌بیت پیغمبر را دربدر کوه و بیابان نکند! لطف خدا کجاست؟! لطف خدا کجا رفته بود که خلافت بعد از پیغمبر صلّی الله و علیه و آله و سلّم را آمدند و به آن بساط کشاندند و آن أولىٰ و أحقّ مَن فى الأرض و فى السماء را خانه‌نشین کردند و دونفر سه‌نفر رفتند؟! لطف خداوند کجاست! [می‌گویند:] لطف خدا در اینجا اقتضا فلان می‌کند! لطف خدا براى دو سه‌تا عمار و ابى‌ذر و مقداد در مدینه اقتضا مى‌کند؟ مردم یمن چه! لطف خدا براى‌ اینها کجا رفت! [برای مردم] مکه [لطف خدا] کجا رفت؟! برای نقاط پایین‌تر، بالاتر، ایران، غیر ایران، [لطف خدا] کجا رفت؟! فقط مربوط به آن دوتاست؟! آن‌هم با آن وضعیت! این چیزهایى است که شروع کردن به درآوردن و درست کردن و فلان کردن، از این مسائلى که بالأخره خودتان هم دیده‌اید و مطالعه کرده‌اید که اینها همه ادلۀ واهیه براى اثبات این قضیه است که اگر در یک طبقه یک عده...