
حقیقت نوریه و سکون ملائکه
تفاوت اضطراب شیاطین با آرامش اولیاء در مسیر بندگی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین جایگاه حقیقت نوریه در عالم وجود میپردازند و با استناد به مبانی عرفانی، هستی را تجلی نور واحد الهی معرفی میکنند. ایشان با تفکیک میان سکون و طمأنینه ملائکه در تدبیر امور و اضطراب و تشویش شیاطین در نقشهکشیهای نفسانی، مسیر صحیح بندگی را ترسیم مینمایند. در این گفتار، با نقد تخیلات و توهمات روزمره که همچون پردهای مانع از درک مواهب غیب میشود، بر لزوم حرکت در پشت اراده و مشیت الهی تأکید شده است. استاد با بهرهگیری از مثالهای تاریخی و عرفانی، نگاه عاریهای اولیاء خدا به دنیا و حوادث آن را در مقابل نگاه مالکانه و مضطربانه اهل غفلت قرار میدهند. در نهایت، این جلسه با تأکید بر اینکه حوادث عالم، زمینهساز کنار رفتن موانع و ظهور حقیقت نوریه است، مخاطب را به آرامش در مسیر کمال و پرهیز از درگیریهای بیهوده با ظواهر امور دعوت میکند.
حقیقت نوریه و سکون ملائکه
3سکون دائمی ملائکه
یک روایتى است از رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم هست که فرمودند:
ملائکه دائماً در حال سکون هستند و تمام اعمال و رفتار آنها در سکون انجام مىشود.
در کارهایى که انجام مىدهند و در تصرفاتى که مىکنند و در إنزال مراتب فیض به وجودات مقیّده و محدودهاى که انجام مىدهند که در قرآن از او تعبیر به ﴿فَٱلۡمُدَبِّرَٰتِ أَمۡرٗا﴾1داریم یا فرض بکنید ملائکۀ باران، ملائکۀ زلزال، ملائکۀ قهر و ملائکۀ رحمت، همۀ اینها در عین تصرفشان سکون محض و طمأنینۀ محض هستند! نهاینکه بیکار بنشینند و لنگشان را روى لنگشان بیندازند و بگویند که خدا [همۀ کارها را میکند]، نه، نه، ملائکه بلند مىشوند آنها هم کار انجام مىدهند. تمام کارها و امور دنیا و آخرت بهواسطۀ تصرفات آنها انجام مىگیرد ولى این تصرفات را در یک بستر آرامش و اطمینان انجام مىدهند! در آرامش و سکونت انجام مىدهند! در حال طمأنینه انجام مىدهند و نگرانى و تشویش خاطر ندارند، اضطراب و قلق ندارند! مثل اینکه کسى دارد پیادهروى مىکند ولى در این پیادهروى خودش هیچ نوع مقصدى را درنظر ندارد که به آن مقصد حتماً زود برسد یا دیر برسد دارد همینطور آرام در فضاى باز فرض کنید در پارک یا جاى خلوت قدم مىزند. یااینکه یک نفر دارد پیادهروى مىکند بالا مىپرد، پایین مىپرد، خودش را مىخورد و به خودش فحش مىدهد. دیدهاید بعضیها با خودشان حرف مىزنند و نمىدانم به زمین و زمان [فحش میدهند] و همهاش در حال اضطراب هستند؟! خب هردو دارند پیادهروى مىکنند منتها خب این در چه وضعیت و آن در چه وضعیتى است!
حضرت مىفرمایند که ملائکه حرکات و سکناتشان همیشه در حال سکون است. سر جایشان نایستادند بلکه دارند اعمال انجام میدهند؛ ﴿فَٱلۡمُدَبِّرَٰتِ أَمۡرٗا﴾ یعنى دارند کار انجام مىدهند.
حرکت ملائکه در پشت تقدیر و اردۀ حق
در آن آیۀ دیگر [دربارۀ] باقى ملائکه داریم و مىفرماید که ﴿لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ﴾2 که اینها سبقت نمىگیرند و جلو نمىافتند و از مشیت و تقدیر خدا خود را مقدم نمىکنند! همیشه در پشت تقدیر و ارادۀ حق حرکت مىکنند. ﴿لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ﴾ معنایش این است که همیشه خود را در پشت ارادۀ حق مىبینند. ما نه، الحمدلله خیلى از ارادۀ پروردگار جلوتر مىرویم و خیلى از تقدیر و مشیّت او فاصله مىگیریم و خدا باید تقدیرش را بهدنبال ما بفرستد که نظر حضرت بندگان آقا چیست؟! راجع به این قضیه چه امر مىفرمایید که بنده تقدیرم را همانطور تنظیم کنم و ارادهام را همانطور بیاورم؟! هیچوقت نیامدیم ارادهمان را پشت ارادۀ خدا بگذاریم و اگر هم گفتیم، همه کشک و دروغ و بازى است. نه، همیشه مىآییم و اول براى خودمان تصمیم مىگیریم که باید اینطور بشود، البته یک چیز خدایى هم بینش مىزنیم که بالأخره خالى از عریضه نباشد که این بازیهاى ما یک رنگ و روى خدایى هم داشته باشد! بله، میگوییم که هرچه خدا بخواهد اما در این درون چه خبر است فقط خود خدا مىداند و کسى نمىداند که چه خبر است!
- . سوره نازعات (79) آیه 5. امام شناسى، ج 5، ص 147:
«سوگند به فرشتگانى كه تدبیر امور مىكنند.» - . سوره انبیاء (21) آیه 27. معاد شناسى، ج 1، ص 252:
«و از گفتار خدا و اراده او سبقت نمىگیرند و به امر خدا عمل مىكنند.»
- . سوره نازعات (79) آیه 5. امام شناسى، ج 5، ص 147:
