لزوم اتصال نفس مجتهد به ملکوت

مانع نبودن رسالت پیامبر صلّی الله علیه و آله و سلّم برای حضور در جنگ‌ها

آن امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بیخود امیرالمؤمنین نشد! در جنگ اُحد نود زخم بر بدن امیرالمؤمنین خورد و از همۀ افراد به رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم نزدیک‌تر بود، خود رسول خدا که رسول خدا بود و پیامبر بود و شریعت به او وابسته بود ـ از رسول خدا أولىٰ‌تر و اقدم به بقاء شریعت چه کسى بود؟! او حتى از امیرالمؤمنین هم أولىٰ بود چون امیرالمؤمنین در رتبۀ متأخره از شریعت قرار داشت و او مُدیم شریعت رسول خدا بود، اصلش از اوست ـ ولى مى‌بینیم این رسول خدا از همۀ افراد به دشمن نزدیک‌تر است! امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه [می‌فرمایند که] «فَلَم یکُن أحَدٌ منّا أقرَبَ إلى العَدوِّ مِنه»¹ از همۀ افراد! هیچ‌وقت نگفتند که نه رسول خدا چون رسول خدا است باید در خانه بنشیند اگر ازبین برود دیگر چه مى‌ماند؟! دیگر هیچ چیز [نمی‌ماند]! این حرف‌ها را ما از رسول خدا نشنیدیم.

یا وقتى که امیرالمؤمنین به حکومت رسید او از همۀ افراد به لشگریان نزدیک‌تر بود و وقتى مى‌خواستند امیرالمؤمنین را در جنگ جمل پیدا بکنند نگاه به وسط جبهه مى‌کردند و هرجا مى‌دیدند که وضعیت جبهه تلاطمش بیشتر است مى‌گفتند که على‌ آنجاست! یا در جنگ صفین وقتى که مى‌خواستند ببینند که امیرالمؤمنین کجاست و «کان یَنظرون إلى العدو»² در هرجا که دشمن تلاطمش بیشتر بود در آنجا امیرالمؤمنین را پیدا مى‌کردند، قضیه این‌طور بود.

در جنگ اُحد وقتى که همه فرار کردند، رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم با هشت نفر در میان دشمن ماندند که یکى از آنها امیرالمؤمنین علیه‌السّلام بود و یکى طلحه بود و یکى زبیر بود و یکى ابودجانۀ انصارى و چند نفر دیگر بودند و امیرالمؤمنین آن افراد را تقسیم کرده بودند؛ طلحه را یک جا قرار دادند و خودشان مسئولیت دفاع از پیغمبر را داشتند!³ یعنى براى امیرالمؤمنین وجود رسول خدا ملاک بود و خودش ملاک نبود! اینکه دور پیغمبر بایستد و وقتى که دارد حمله مى‌شود بیاید و از پیغمبر محافظت کند؛ بقاء رسول خدا ملاک بود. درست است؟! ما اینها را در تاریخ مى‌خوانیم؛ در جریان عاشورا و کربلا هم کیفیت ادارۀ این روز توسط امام حسین علیه‌السّلام هم مى‌خوانیم که حضرت به چه نحوه نسبت به افراد دیگر و اشخاص و اهل‌بیت خود نظر داشتند. همۀ اینها را مى‌خوانیم. خب بالأخره یک روزى هم باید آنچه را که خواندیم ـ اگر موقعش پیش آمد ـ پس بدهیم! تصور ما بر این است که آن رشتۀ ممدود بین الأرض و السماء ما هستیم! وجود ما وجودى است که بِه ثَبَتت الأرض و السماء و فقدان ما فقدانى است که تزول الأرض و السماء بِفقدانِنا! یعنى درست عکس این مسئله براى ما مى‌آید! بقاء خود را بقاء دین و شریعت و اسلام مى‌دانیم! بنده خودم را عرض مى‌کنم به شخص دیگر کارى ندارم. حالا خیال مى‌کنیم که اگر بنده باشم دیگر همه چیز تمام است و راه خدا تمام است و مسئله تمام است، اگر بنده بروم دیگر همه چیز به‌هم مى‌ریزد و سلسلۀ ملک و ملکوت دیگر سررشته و نظام خودش را ازدست مى‌دهد. این مسئله‌اى است که براى ما شریعت و دین را مى‌سازد. مسئله این‌طور است! دیگر حالا توقع هم داریم که افراد به ما نظرشان نظرى باشد که به زعماى ما بوده‌ است.