کیفیت ربط حادث به قدیم و حقیقت عالم مثال

ملاک مرجعیت آقایان!

بنده در یک مجلسى که راجع به تعیین مرجعیت بود در زمان بعد از مرحوم آقاى حکیم بودم. در یکى از این مجالس تهران رفته بودم و پدرم نبود. من در آن موقع حدود پانزده شانزده سال بودم و با یکی از اقوام که می‌خواست برود من هم بدم نمی‌آمد که بروم. خب ماهم یک چیزی‌مان می‌شد که برویم از این چیزها و فیلم‌ها تماشا کنیم! یکى از مهم‌ترین عللى که در آنجا مطرح بود که یک فردى را انتخاب نکنند این بود که ما با این آقا نمى‌توانیم کنار بیاییم! یعنى نه به علمیت و نه به تقوا کار داشتند و نه...! منِ بچۀ پانزده‌ساله تعجب مى‌کردم و می‌گفتم که نگاه کن ببین چه وضعى است! و بعد گفتند که ما با این آقا بهتر مى‌توانیم کنار بیاییم. آقا مگر ندیدى چه کردند آقا مگر ندیدى فلان کردند! یکى که ریش بلندی داشت رو کرد و گفت که مى‌خواهى نان بخورى یا نخورى؟! این ملاک براى تعیین مرجعیت آقایان بود! بعد هم وقتى که با همدیگر [اختلاف پیدا] شد، فحش‌ها شروع شد و آن گنجینة الأسرار بیرون آمد! اِ آقایان این مطالب را هم بلد هستند! کار به اینجا که مى‌رسد معلوم می‌شود این مسائل را هم مى‌دانند! امروز برای من همان شد ولی خدا براى ما خیلى از مسائل را روشن کرد که آن دیدگاه ما نسبت به مسائل عوض شد.

وقتى که مرحوم پدرمان ـ رضوان الله تعالی علیه ـ مى‌فرمودند که ما قبل از اینکه وارد حوزۀ قم بشویم تصور می‌کردیم که همه چه هستند و [اهل تقوا هستند] و همین آقایان از آسمان آمدند اما وقتى که در قم آمدیم مشاهده کردیم که بعضی‌ها را مثل علامۀ طباطبایى ملائکه بى‌وضو اسمشان را نمى‌توانند ببرند و بعضی‌ها از شدت خباثت و ظلمت، انسان نمى‌تواند اسمشان را بر زبان بیاورد! «ببین تفاوتِ رَه کز کجاست تا به کجا!»¹ این در کجا و او در کجا قرار گرفته است!