تأثیر نیت و صورت مثالی در کیفیت عمل

خلاصه به ایشان تلفن می‌کند و می‌گوید که آقا من با این افراد چه کنم؟ ایشان می‌فرمایند که شما باید همۀ آنها را در جایی [نگه‌داری] کنید و در تحت تربیت و کفالتتان قرار دهید و به یک نفر از آنها حق ندارید صدمه بزنید. آن شخص می‌گفت که ما همۀ آنها را نگه‌داری کردیم و التزاماتی از آنها گرفتیم و به کار وا داشتیم و حتی برای خیلی از اینها شوهر پیدا کردیم و زندگی و سروسامانی به آنها دادیم و فقط یک نفر بود که من دیدم مثل اینکه او به هیچ راه و صراطی مستقیم نمی‌شود ماندم که او را چه کنم. می‌گفت که مسئولیت او را هم نپذیرفتم و گفتم که من این مسئولیت را نمی‌پذیرم ولی بقیه آمدند و او را هم راحتش کردند و آن یکی را فقط ازمیان اینها [مجازات کردند.]

حالا ببینید اسلام چه دستوری به انسان می‌دهد و چه راهی برای انسان می‌گذارد؟ کار خلاف کرده؟ خب کرده است! کارش خلاف بوده یا نیّتش خلاف بوده است؟ کدام‌یک از این دو؟ کار خلاف مثل کارهای بقیه است مگر فرق می‌کند؟! در خود نفس عمل که فرقی نمی‌کند و تفاوتی نیست.

اهمیت نیّت کار

صحبت در نیّت است. خب او هم که اصلاً از نیّت چه می‌فهمد؟! نه حرام و نه حلال می‌فهمد. آن بدبخت به‌خاطر شکمش و فقر و فلاکت و این چیزها خودش آمده در این وضعیت و موقعیت افتاده است. اینها مسائلی است که ما این مسائل را از روش و سیرۀ ائمۀ خود استخراج و استنباط می‌کنیم. قضیه همین‌طوری کشکی نیست! قاضی باید به روان‌شناسی افراد اطلاع داشته باشد که این درتحت چه شرایطی است؟ چه حال‌وهوایی دارد؟ چه میزان فهم و شعور دارد؟ دو نفر یک‌طور نیستند، دو نفر یک امر را بد می‌دانند ولی یکی بد می‌داند یکی بدتر می‌داند! اینها همه تأثیر دارد. این قاضی باید بفهمد که الآن او در شرایط فهم و ادراک در چه موقعیتی بوده است. خلاصه همۀ اینها مسائلی است که باید به آن رسید. این‌هم مسئلۀ دوم است.