
تأثیر نیت و صورت مثالی در کیفیت عمل
نقش نیت باطنی در تحقق آثار خارجی و اخروی افعال
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق رابطه میان نیت، عمل خارجی و صورت مثالی میپردازند. بحث با نقد استناد به مثل افلاطونی برای توجیه علم آغاز شده و به این حقیقت میرسد که هر عمل خارجی، زائیده نیت و کیفیت اراده فاعل است. استاد با تأکید بر اینکه صورت مثالی هر فعل، پیش از تحقق در عالم ماده در عالم مثال شکل میگیرد، توضیح میدهند که چگونه یک عمل واحد با نیتهای متفاوت، آثار متضادی همچون تقرب یا ابتعاد از پروردگار را به همراه دارد. در ادامه، اهمیت جایگاه حکیم و راهنما در مسیر سلوک و پرهیز از تجربههای پرهزینه عمر مورد تأکید قرار میگیرد. در نهایت، با تبیین اتحاد صورت مثالی و صورت خارجی، این نتیجه حاصل میشود که برای درک حقایق هستی، نیازی به تمسک به کلیات ذهنی نیست، بلکه قضایای جزئیه خارجیه به دلیل اتصال به عالم مثال، برای استنباط و فهم حقایق کفایت میکند.
تأثیر نیت و صورت مثالی در کیفیت عمل
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق رابطه میان نیت، عمل خارجی و صورت مثالی میپردازند. بحث با نقد استناد به مثل افلاطونی برای توجیه علم آغاز شده و به این حقیقت میرسد که هر عمل خارجی، زائیده نیت و کیفیت اراده فاعل است. استاد با تأکید بر اینکه صورت مثالی هر فعل، پیش از تحقق در عالم ماده در عالم مثال شکل میگیرد، توضیح میدهند که چگونه یک عمل واحد با نیتهای متفاوت، آثار متضادی همچون تقرب یا ابتعاد از پروردگار را به همراه دارد. در ادامه، اهمیت جایگاه حکیم و راهنما در مسیر سلوک و پرهیز از تجربههای پرهزینه عمر مورد تأکید قرار میگیرد. در نهایت، با تبیین اتحاد صورت مثالی و صورت خارجی، این نتیجه حاصل میشود که برای درک حقایق هستی، نیازی به تمسک به کلیات ذهنی نیست، بلکه قضایای جزئیه خارجیه به دلیل اتصال به عالم مثال، برای استنباط و فهم حقایق کفایت میکند.
تأثیر نیت و صورت مثالی در کیفیت عمل
9مثال، زایندۀ مثال
از این مسئله عمیقتر و دقیقتر همانطوریکه قبلاً خدمت رفقا عرض شد که نظر و اعتقاد بنده بر این هست، این است که نفسِ عمل خارج موجب تحقق وجود مثالی در عالم مثال نیست بلکه خود مثال است که مثال میزاید و مثال است که خلق مثال میکند. یک وقتی میگوییم که این انفاقی که الآن دارم انجام میدهم، این عمل؛ دست کردن در جیب و پول درآوردن و به فقیر دادن موجب یک اثری در مثال است بهطوریکه اگر کسی با من ارتباط نداشته باشد اما چشم مثالیاش باز باشد، یکدفعه به رفیقش رو میکند و میگوید که فلانی در فلان شهر الآن یک کاری کرده است! شصتش خبردار میشود که فلانی یک کاری در اینجا کرده و یک عمل خوبی در اینجا انجام داده است. حالا در این مقدار یا میفهمد چه بوده و نمیخواهد بگوید یااینکه نمیفهمد ولی همینقدر میفهمد که او یک عمل خوبی انجام داده است. دیده شده بعضی از اوقات شما نشستهاید و یکدفعه خاطرۀ یک رفیقی در ذهنتان میآید و دلتان میخواهد که یکدفعه با او تماس بگیرید، این از این قبیل است. دیده شده گاهی از اوقات شما یکدفعه دلتان هوای [رفیقتان] را میکند و میبینید که یکدفعه به یک رفیقتان یا یک کسی از آشنایان شما یا شخصی تمایل پیدا کردید و یادش کردید و میگویید که اِ فلانی را مدتی است که ندیدهایم، باید ببینیم. او آن موقع چهکار کرده است؟! اینها همینطوری با همدیگر ارتباط و ربط دارند یااینکه گاهی اوقات دیدهاید که یکدفعه یاد کسی را میکنید ـ البته نمیخواهم بگویم که این قاعدۀ کلی است بلکه این به خود شخص هم مربوط است ولی خیلی از موارد این اتفاق میافتدـ و میگویید که ای بابا حوصله داری! این قضیه از کجا پیدا میشود؟! از کجا یک همچنین [خاطرهای میآید؟!]
علت پیدایش خاطره
خاطر که گتره نیست! این خاطرهای که الآن دارد میآید بهخاطر اتصال نفس به همان مثال منفصل است و خاطر گتره نیست. این خاطره از کجا میآید؟! این بهخاطر آن موقعیتی است که در خارج حاصل میشود.
