ضرورت رعایت ادب و انصاف در نقد بزرگان

خصوصیات امامِ ساختۀ نفس انسان

پس معلوم است خودت هم امام صادق علیه‌السّلام را نشناخته‌ای! نه‌تنها نشناخته‌ای بلکه اشتباه شناخته‌ای! تو داری از امام صادق نفس خودت تبعیت مى‌کنی نه آن امام صادقى که‌ وقتی با صحابى و با یکى از شیعیانش حرکت مى‌کرد و کنیز مسیحى‌ آن شخص به‌دنبالش بود و [آن صحابى] یک جا ایستاد و نگاه کرد دید کنیز عقب افتاده است، به او فحش داد که اى مادر فلان ... حضرت بلند شدند و نگاه کردند و فرمودند: به چه حسابى به این بنده خدا این نسبت را دادی؟! گفت که اینها مسیحى هستند! حضرت فرمودند: مسیحى باشد، مگر مسیحى در آیین خودش حساب‌وکتاب ندارد؟! مگر قانون ندارد؟!¹

ما امام صادق را این‌طوری شناخته‌ایم، حضرت آیة‌الله! آن‌وقت حضرت آیة‌الله می‌آید به نوشته‌های آنها [استفراغ می‌گوید] یعنی امام صادق می‌آید به نوشته‌هاى اینها استفراغ می‌گوید؟! صحبت‌های افلاطون استفراغ است؟! صحبت‌های ارسطو استفراغ است؟! اینها استفراغ است؟! دست شما درد نکند! ما این را فقط مى‌توانیم از یک آدم بى‌حیا توقع داشته باشیم که [چنین چیزی را] به افلاطون نسبت بدهد! نه‌تنها امام صادق [این را نمی‌گوید] بلکه یک آدمِ بى‌فرهنگِ بى‌ادبِ بى‌تربیت فقط مى‌تواند یک هم‌چنین جسارتى به امام صادق بکند که بگوید: امام صادق به ما این را یاد داده است! چون امام صادق را نشناخته‌ایم اگر امام صادق را مى‌شناختیم به حرف‌هاى آنها قِی مى‌گوییم؟! خب ایشان دارند مى‌گویند و اینکه حرف خودشان است، ما که [از خودمان] درنیاوردیم. حالا بگذریم از آن عبارات وقیح‌ترى که اینها در بالاى منبر مى‌گویند و آبروى تشیع و آبروى علم و آبروى حوزه را در بیرون ازبین مى‌برند!

ادب در مکتب اهل بیت علیهم‌السّلام

بنده نسبت به مطالبى که از بیرون و خارج مى‌شنوم چاره‌اى جز سکوت ندارم. مرجع شما دارد مى‌گوید که قِی! اِ اِ اِ عجب! مسئله این است. ما امیرالمؤمنینى را شناختیم که وقتى یهودى در مسجد مدینه مى‌آید، به او رو مى‌کند و مى‌گوید: یا أخا الیَهودِ ؛ اى برادر یهودی! امیرالمؤمنین علیه‌السّلام به یک یهودى مى‌گوید: یا أخا الیَهودِ.² ما این ادب را در مکتب اهل‌بیت یاد گرفته‌ایم. ادب را در مکتب امام رضا علیه‌السّلام یاد گرفتیم که وقتى به ایشان مى‌گویند که کنیز شما نصرانى است، حضرت مى‌گویند: نصرانى باشد، دین او به من چه مربوط است؟!³ خودش مى‌داند، من نمى‌توانم او را ملزم کنم به اینکه مسلمان بشود. مکتب امام رضا این است! مکتب امام صادق ما این است، مکتب امام صادق ما حتی احترام به مخالفین بود! کجا امام صادق به مخالفین، آنهایى که ضدّ خدا بودند، نه افلاطون و سقراط و اینها که موحدینى بودند که براى اثبات توحید این مسائل را نوشتند، [جسارت ‌کردند]؟! به آنها هم حتى جسارت نمى‌کرد! اگر جسارت مى‌کرد که نمى‌آمدند با ایشان بحث کنند. با شاگردانش نمى‌آمدند بحث کنند. همیشه مى‌گفت که باید احترام را داشته باشید. ﴿فَقُولَا لَهُۥ قَوۡلٗا لَّيِّنٗا لَّعَلَّهُۥ يَتَذَكَّرُ أَوۡ يَخۡشَىٰ﴾⁴ به فرعون هم نروید سبّ کنید، به فرعون هم بد نگویید، به فرعون هم نباید فحش بدهید ﴿فَقُولَا لَهُۥ قَوۡلٗا لَّيِّنٗا﴾ این مکتب قرآن ما است، مکتب امام صادق ما است. آن‌وقت ما این‌طوری چاک دهانمان را باز کنیم و هرچه از دهانمان بیرون مى‌آید که باید به جاهاى دیگرى بخورد آنها را به این بزرگان و این افراد نسبت مى‌دهیم و بیان می‌کنیم.