
ضرورت رعایت ادب و انصاف در نقد بزرگان
پرهیز از تخریب شخصیتهای علمی با تکیه بر شایعات
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد رفتارهای غیرمنصفانه و غیراخلاقی در مواجهه با شخصیتهای بزرگ علمی و فلسفی میپردازند. محور اصلی بحث، لزوم حفظ ادب و متانت در مباحث علمی و پرهیز از نسبت دادن اتهامات بیاساس به بزرگان است که متأسفانه گاهی از سوی برخی افراد به نام دین و مذهب صورت میگیرد. ایشان با تأکید بر سیره اهلبیت علیهمالسّلام، مکتب تشیع را مکتب احترام، حریت و تعظیم ارزشها معرفی کرده و خاطرنشان میکنند که دفاع از دین نباید به قیمت زیر پا گذاشتن اخلاق و اهانت به دیگران تمام شود. در ادامه، با اشاره به اهمیت تحقیق و تفکر مستقل، بر ضرورت عبور از فضای احساسی و تخیلات در قضاوتهای اجتماعی و علمی تأکید شده و مطالعه دقیق تاریخ بهعنوان ابزاری برای شناخت جریانها و پرهیز از تکرار خطاهای گذشته توصیه میگردد.
ضرورت رعایت ادب و انصاف در نقد بزرگان
6دلیل نفوذ امام صادق علیهالسّلام در دل همۀ مردم دنیا
مکتب امام صادق مکتب ادب است، مکتب احترام است، مکتب تعظیم است و مکتب شرف است. امام صادق با این مکتبِ خودش، در دل همۀ مردم دنیا اعمّ از مشرک و مؤمن نفوذ کرده است. اگر مکتب امام صادق مثل مکتب سرکار فیضآثار بود که آن موقع کسى دیگر به امام صادق نگاه نمىکرد! آن کسانى که آمدند راجع به امام صادق کتاب نوشتند اینها به ادب امام صادق نگاه کردند، به حرّیت در مباحث علمىِ امام صادق نگاه کردند که با همه مىآمد صحبت مىکرد و بحث مىکرد.
پس جانِ من! شما بروید و امام صادق علیهالسّلام را دوباره بشناسید و نیایید بهعنوان مسئول و مبلّغ دین، اینچنین آبروى امام صادق را در همهجا ببرید و به آن معصوم جسارت و اهانت کنید و به آن معصوم اتهام بزنید! دوباره بروید امام صادق را بشناسید و به منویّات او و طرز رفتار او و طرز فکر او پى ببرید آنوقت خواهید دید که چه دریچههایى از عوالم معنا را محرومانه به روى خود بستهاید!! ما مطالب همه را مىخوانیم، بعضى مطالب صحیح است و قبول مىکنیم و بعضى مطالب صحیح نیست قبول نمىکنیم، قِى چیست آقا؟! استفراغ یعنى چه؟! این حرفها یعنى چه؟!
مرد باید که گیرد اندر گوش *** ور نوشته است پند بر دیوار1 مکتب ما این است؛ «أُنظر إلی ما قالَ و لا تَنظُر إلی مَن قالَ»2 را چه کسى گفته است؟! «الحِکمَةُ ضالَّةُ المُؤمِنِ»3 را کجا نوشته است؟! اینهم جزو قِى کردهها است یا درسهایى است که دارند به ما مىدهند؟! در این زمینه خیلی مسائل و مطلب هست. دفاع از امام صادق علیهالسّلام با اهانت به بزرگان حاصل نمىشود، این توهین و تنزیل امام صادق است. شما با این حرفها بر سر امام صادق زدى و کمر امام صادق را شکستی و هرچه انسان از نقطهنظر ظروف اجتماعى در موقعیت بالاترى باشد باید بیشتر متوجه صحبتش باشد که چه صحبتى مىکند و چه حرفى مىزند. البته این مسئله هم هست که دیگر الآن با سابق فرق کرده است و مردم عاقل دیگر به این مطالب توجهى ندارند و مردم منطقى و مردمى که مسائل را از روى فهم و از روى ادراک و انطباق با مبانى فطرى تشخیص مىدهند دیگر به این جایگاهها [توجهی ندارند] آن دیگر تمام شد. آن سبو بشکست و قضیهاش تمام شد. امروز دیگر مسئله فرق کرده است و هرچه از این مطالب و اهانتها و جسارتها بیشتر بشود مطلب بیشتر است.
- . گلستان سعدی، باب دوم در اخلاق درویشان، حکایت 38.
- . غررالحکم، ص ٥٨؛ فرج المهموم، ص ٢٢٠. جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به اسرار ملکوت، ج 3، ص 191.
- . الکافی، ج ٨، ص ١٦٧. جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به اسرار ملکوت، ج 3، ص 191.
