کیفیت تحقق قضا و قدر الهی در اعیان خارجی
تبیین نسبت میان حقیقت علمیه و ظهور عینی در هستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تصویر مُثُل و نسبت میان قضا و قدر الهی با اعیان خارجی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج درباره حکایتگریِ صور مثالی از حقایق خارجی آغاز شده و با تکیه بر نظریه ظهور، این نکته تبیین میشود که حقیقت خارجی، همان صورت مثالی است که در مراتب اسماء و صفات الهی ظهور یافته است. در ادامه، کیفیت سریان قضا و قدر الهی در جزئیات هستی بررسی میشود؛ بدین معنا که قضا به عنوان حقیقتی کلی و سعهدار، در بستر قدر و اندازهها، به صورتهای جزئی و متشخص در میآید. این سیر از علم عنائی پروردگار تا تحقق عینی در خارج، به گونهای است که هیچ ابهامی در آن راه ندارد، زیرا ابهام با تشخص وجودی منافات دارد. در نهایت، این پرسش مطرح میشود که در قضا و قدر علمی، معلومِ بالعرضِ حق تعالی چیست و چگونه این حقیقت علمیه با حفظ وحدت، در قالبهای گوناگون عینی تجلی مییابد.
مرتب سازی:
کیفیت تحقق قضا و قدر الهی در اعیان خارجی
5مرحوم میرداماد در اینجا بهواسطۀ کیفیت قضاء و قدر خواستهاند آن مسئله مُثل را به یک نحوى حل کنند البته خود مرحوم صدرالمتألهین مىخواهند از این موضوع استفاده کنند ولى با آن بیانى که ما داشتیم عرض شد که حقیقت علمیه، یک حقیقت واحده بیشتر نیست و همان معلوم خارجى است که در علم عنائى حق بهعنوان حقیقت علمیه که لازمۀ ذات است در آنجا از آزال و آباد بوده است. این مقدمهاى بود که عرض کردیم تا إنشاءالله بحث آن را بعداً [بیان کنیم].
أللهم صل علی محمد و آل محمد