تبیین کیفیت قضا و قدر الهی

بله، یک وقتى مطالبى گفته مى‌شود که یک مسائل و تبعاتى دارد، آنجا آدم باید پى آن را بگیرد ولى در بعضى از موارد دیگر نه، مثلاً می‌گویند که فلانى خودش را خیلى مى‌گیرد، گرفتن ندارد آقا. فلانى دروغ از خودش مى‌گوید، حالا گفت دیگر، تو فکرت را مشغول نکن! این‌قدر از این حرفها به من در نامه مى‌نویسند که یکى را تابه‌حال نگفتم، اصلاً تا یادم مى‌افتد به قبایم نگاه مى‌کنم و می‌گویم: بخور، نوش جانت، خوب است، قیمتت بالا مى‌رود؛ مترى هزار تومان مى‌شود مترى دو هزار تومان، مترى سه هزار تومان! مى‌بینم لباسم آنجا هست می‌گویم: هان بخور، چرا فقط من بخورم؟! یک‌خرده هم تو بخور!

اینها آمدند و زندگى را براى ما راحت کردند! ببینید ما اصلاً درست عکس این مکتب و مرام و مبنا داریم حرکت مى‌کنیم، طرف یک حرفى را اصلاً نزده است ولی ما این حرف را زده شده تلقّى مى‌کنیم، از روى قصد تلقّى مى‌کنیم، از روى عناد تلقّى مى‌کنیم و به آن ترتیب اثر مى‌دهیم و دنیا را پر مى‌کنیم و پدر او را درمى‌آوریم بعد وقتى نگاه مى‌کنى می‌بینی اصلاً طرف روحش هم خبر نداشت، بدبخت روحش خبر ندارد. این کجا و آن کجا؟! اصلاً اینها در دو وادى کاملاً مختلف به اختلاف بُعدُ المشرقین قرار دارند! او (مرحوم علامه طهرانى) مى‌گوید: اگر یقیناً شنیدى یعنى اصلاً طرف آمد جلوى تو و گفت [بگو اشکال ندارد]. من در آن زمان مى‌رفتم و نامه‌هایى را که به ایشان مى‌نوشتند مى‌دیدم که چه مطالبى را به ایشان مى‌گفتند ـ چه دوست و چه غیر دوست، نامه‌هاى بدون امضا ـ ولى ایشان انگارنه‌انگار، مى‌گفتند که بزن به اینجا و بزن به آنجا و خودت را راحت کن.

تلمیذ: در خصوص پاییز اولیاء و بزرگان نظر خاصى داشته‌اند؟

خصوصیت متمایز پاییز از سایر فصول

استاد: بله، مى‌گفتند: نورانیت پاییز از سایر فصول بیشتر است جهت خاص آن همان رسیدن به مقصد و مطلوب است. درخت و البته کل طبیعت در پاییز است که نتیجۀ از سبز شدن و نتیجۀ از رشد و نمو را ارائه مى‌دهند، میوه‌ها در پاییز درمى‌آیند و وقتى که پاییز مى‌شود دیگر درختها انگار آن وظیفه را انجام دادند و دیگر برگها مى‌خواهد بریزد. این حالت حالت خاصى است. بله، یک هم‌چنین چیزى است.