حقیقت مُثُل افلاطونی و جایگاه آن در معارف الهی

تصور غلط از سعۀ وجودی

اما یک خصوصیاتى هست که اینها برای مراتب بقاء هست و کارى به مرتبۀ فناء ندارد. آن خصوصیات بقاء در هر امامى مختلف است؛ در امام سجاد به یک نحو هست، در امام جواد به‌نحو دیگر هست، در امام هادى، در امام زمان و ... آن خصوصیات بقاء که مربوط به آن وضعیت و سعۀ وجودى خودشان مى‌شود آن مسئله به یک کیفیت وجود مربوط مى‌شود؛ یعنى نحوۀ سعۀ وجودى هرکدام. آن سعۀ وجودى یک‌ عبارتى است که درعین‌حال مجمل و مطلق است. تصور ما این است که مثلاً این فنجان حالا تبدیل به کاسه مى‌شود، سعۀ وجودى این نیست! سعۀ وجودى به معناى انکشاف اسماء و صفات خدا در اطوار مختلف و در تبدّلات و تحوّلات مختلف هست.

آن مسئله یعنى آن ظهور اسم کلى! چون خود نفس ذات، خود ذات فى‌حدّنفسه خودش به‌واسطۀ این اسم بروز و ظهور پیدا مى‌کند؛ یعنى هرچه که انسان از شهودات و انکشافات ذات براى او بخواهد حاصل بشود در مرتبۀ اسم قرار مى‌گیرد. بسته به اینکه آن ذات در این اسم، چه نحوه ظهور و تجلّى کرده است. به آن مقدار، انسان از مصداقیت ذات و اتّصاف به آن صفت بهره‌مند مى‌شود «و إنَّ لَکَ فی الجَنَّةِ دَرَجاتٍ لا تَنالُها إلّا بِالشَّهادَة»؛ یعنى از آن تجلّى ذات در مرتبۀ اسم یک تجلیاتى هست که این تجلیات فقط باید در این موقعیت قرار بگیرد والاّ آن تجلیات نخواهد بود! ما راجع به غیر سیدالشهداء هم داریم منتها حالا راجع به سیدالشهداء چه هست؟! خب حالا به ما بیان نشده است که آن تجلیّات چیست؟! قابل فهم براى افراد هم نیست. اینها را فقط اولیاء خدا مى‌دانند

سرّ نفرین نکردن پیامبر اکرم در جنگ احد

مگر در جنگ اُحد دربارۀ پیغمبر نداریم که [به ایشان گفتند:] اى رسول خدا [نفرین کن] و حضرت به‌جاى [نفرین] دعا مى‌کرد: «اللهمّ إهدِ قَومى فإنّهُم لا یعلَمون».¹‌ درحالی‌که جبرئیل مى‌گوید که از مرتبۀ رسالت تو هم کم نخواهد شد. این عجیب است! مرتبۀ رسالت یعنى مسئلۀ اتصال با ما. آن مرتبۀ اتصال با ما محفوظ است! وحی محفوظ است! القائات محفوظ است! شهود تو محفوظ است! پس چه چیزى در این وسط حاصل مى‌شود؟! چون بالأخره پیغمبر این‌طرف را انتخاب مى‌کند دیگر؛ «اللهمّ إهدِ قَومى» این است؟!