تبیین کیفیت قضا و قدر در عالم هستی

ما در همان اوّلى‌اش هنگ کرده‌ایم! حالا دیگر بقیه‌اش را که حضرت مى‌فرمایند: قیاس عالم مثال نسبت به قیاس مثال اعلىٰ که به آن ملکوت اسفل گفته مى‌شود، قیاس یک قطره به دریا [است] و قیاس آن به ملکوت علیا، قیاس قطره به دریا و ...؛ تا هفت بار حضرت مى‌شمرند تا ذات پروردگار که ﴿فَكَانَ قَابَ قَوۡسَيۡنِ أَوۡ أَدۡنَىٰ﴾‌؛¹ بعد امام صادق مى‌فرمایند: ما امامِ همۀ اینها هستیم! آن‌وقت شما ببینید این انسانى که حضرت امام صادق مى‌فرماید: شیعه على را هم مى‌توانیم به اینجا برسانیم؛ ما خودمان را به چه چیزهایى مشغول کردیم؛ رأى بیاوریم یا رأى نیاوریم! هِعى هِعى هِعى! اینجا رأى بیاوریم، آنجا رأى نیاوریم! واقعاً چقدر باید بدبخت باشیم! چقدر باید بیچاره باشیم که این دو روز دنیاى غیرقابل برگشت را [این‌طور بگذرانیم]. ﴿قَالَ رَبِّ ٱرۡجِعُونِ * لَعَلِّيٓ أَعۡمَلُ صَٰلِحٗا فِيمَا تَرَكۡتُ﴾² وقتى به آنجا نگاه مى‌کنى مى‌بینى امام صادق آنجا ایستاده و آنچه را که به أبى بصیر، ابان، زراره و اینها فرموده، الآن دارى مى‌بینى درست بوده است! آن موقع مى‌گویى: ﴿يَٰحَسۡرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطتُ فِي جَنۢبِ ٱللَهِ﴾³ آن موقع مى‌گویى ها! وقتى در آن دنیا فهمیدى چه کلاهى بر سرت رفت و چه دُرّ گران‌مایه‌اى را ازدست داده‌اى... الآن نه! الآن خیال دیگری مى‌کنى، واقعاً عجیب است! این روزها را دیگر ما داریم مى‌بینیم.

من خودم سال گذشته در جایی بودم راجع به همین آقایى که در تونس سرنگون شد فکر مى‌کردم و عکسش را دیده بودم و با خودم ‌گفتم: آیا مى‌شود یک روزى این عکس نباشد و یک روزى این شخص ]رئیس‌جمهور[ نباشد؟! همین‌طورى از دلم گذشت. گفتم: عجب چشم شورى ما داشتیم که هنوز یک سال نگذشته این بدبخت سرنگون شد! آن‌هم چه؟! از آسمان‌خراش؛ نه از یک ساختمانِ چند طبقه! گفتم: نگاه کن من آن شخص را چشم زدم! نمى‌توانیم ببینیم یک آدم دو روز بیاید حکومت کند! چشممان نمى‌تواند ببیند! چشممان نمى‌تواند ببیند اینها دو روز حکومت کنند؛ بابا ببین و رها کن! متأسفانه نمى‌شود! ما الآن هم گاهى چشممان به بعضى از عکس‌ها مى‌افتد که بله آیا مى‌شود مثلاً این شخص یا آن شخص دیگر ]نباشند[! کسانى که واقعاً انسان در تصورش هم به‌حسب ظاهر نمى‌گنجد که یک روزى این قضیه برایش پیدا بشود؛ مى‌بیند وقتى آن مشیّت خدا بیاید، نه صدام مى‌شناسد، نه این را مى‌شناسد، نه تفنگ مى‌شناسد؛ تمام فرت و پرت و هارت‌وپورت ما به یک گلولۀ این‌قدرى بند است! تمام...! به همین یک گلولۀ این‌قدرى است!