حقیقت قضا و قدر الهی

و اما نسبت به ادامۀ مطلب دیگر إن‌شاءالله برای جلسۀ بعد باشد. البته کمی طول کشید و آن‌طورى که [اطباء] به ما اجازه دادند دوتا بیست دقیقه است، بیش از این گفته‌اند که نمى‌شود و اگر تخطى کنیم با نیروى قهریه مواجه هستیم! گرچه الآن مسئله به قهریه رسیده است که دیگر کسى به حرف ما گوش نمى‌دهد. إن‌شاءالله ادامۀ مطالب را در زمینه‌هاى مختلف از نظر روایى و از نظر بحث عرفان نظرى و از نظر فلسفى و همین‌طور چیزهاى دیگر به ضمّ و ضمائمش عرض مى‌کنیم منتها در حدود بیست یا 25 دقیقه بیشتر انجام نمى‌دهیم که بتوانیم به بحث فقهى هم برسیم.

زیرورو شدن همۀ عالم در وقت شهادت امام علیه‌السّلام

تلمیذ: آن حال امیرالمؤمنین در شب ضربت آن آرامشى که برایشان بود و به آسمان نگاه می‌کردند و...

استاد: نه، اینها ارتباطى به این قضایا ندارد.

تلمیذ: یعنى کسى که با خدا در همۀ مراتب هست ...

استاد: بله بله، درست است. این حال هم همان است، فرقى نمى‌کند، اضطراب منافاتى با یقین ندارد، شما تا به یک امرى یقین نداشته باشید اضطراب پیدا نمى‌کنید. چون یقین دارید و مى‌دانید که چه قضیه‌اى دارد اتفاق مى‌افتد این حال اضطراب هست و اضطراب هم نه از خوف و ترس و فلان است بلکه اضطراب از انقطاع نفسِ متعلّقۀ به مادى است که آن نفس ولایت است که تمام کون و مکان را دارد عوض مى‌کند، این از این است نه‌اینکه از ملاقات خدا. چون دارد این نفس ولىّ از دنیا مى‌رود، همۀ عالم دارد زیرورو مى‌شود، این دارد آن را نگه مى‌دارد که آن را سالم به ولىّ بعدى برساند. متوجه شدید؟! این براى این تغییر و تحولات در عالم است که نفس او دچار انقلاب و دچار اضطراب مى‌شود و این براى هر امامى قبل از [شهادتش] اتفاق مى‌افتد و اختصاص به امیرالمؤمنین ندارد. حالا توضیح یا بیشترش را بعداً عرض می‌کنم.