حقیقت قضا و قدر در شب‌های قدر
تبیین جایگاه شب‌های نوزدهم، بیست و یکم و بیست و سوم
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد برداشت‌های رایج و سطحی از مسئله قضا و قدر و شب‌های قدر می‌پردازند. ایشان با رد نگاه «مقدماتی» به شب‌های نوزدهم و بیست و یکم، تأکید می‌کنند که هر سه شب، حقیقتِ شب قدر هستند و این تعدد شب‌ها، ناشی از تنازل مشیت الهی از مراتب کلی به عالم تعینات در طی شش مرحله یا شش دور است. در ادامه، ایشان با استناد به مبانی عرفانی و فلسفی، کیفیت تصرف ولایی اولیای الهی در عالم ماده را تبیین کرده و توضیح می‌دهند که چگونه اراده ولیّ خدا، بدون نقض قانون علیت، از مراتب عالیه بر عالم شهادت تأثیر می‌گذارد. در نهایت، با تبیین حقیقت واحد ولایت، این نکته روشن می‌شود که تعدد زمان‌ها و اعمال در شب‌های قدر، به معنای تعدد حقیقتِ تقدیر نیست، بلکه نشان‌دهنده استمرار یک حقیقت واحد در بستر زمان است.
حقیقت قضا و قدر در شب‌های قدر
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به نقد برداشت‌های رایج و سطحی از مسئله قضا و قدر و شب‌های قدر می‌پردازند. ایشان با رد نگاه «مقدماتی» به شب‌های نوزدهم و بیست و یکم، تأکید می‌کنند که هر سه شب، حقیقتِ شب قدر هستند و این تعدد شب‌ها، ناشی از تنازل مشیت الهی از مراتب کلی به عالم تعینات در طی شش مرحله یا شش دور است. در ادامه، ایشان با استناد به مبانی عرفانی و فلسفی، کیفیت تصرف ولایی اولیای الهی در عالم ماده را تبیین کرده و توضیح می‌دهند که چگونه اراده ولیّ خدا، بدون نقض قانون علیت، از مراتب عالیه بر عالم شهادت تأثیر می‌گذارد. در نهایت، با تبیین حقیقت واحد ولایت، این نکته روشن می‌شود که تعدد زمان‌ها و اعمال در شب‌های قدر، به معنای تعدد حقیقتِ تقدیر نیست، بلکه نشان‌دهنده استمرار یک حقیقت واحد در بستر زمان است.
حقیقت قضا و قدر در شب‌های قدر
12پس این قضیه‌اى که الآن دارد انجام مى‌شود، این مربوط به چیست؟ این یک حقیقت واحده است، این حقیقت واحده از چشم‌ها پنهان است، به همین خاطر این را نمى‌توانند ادراک بکنند اما همان موقعى که امام رضا دارد صورت شیر را تبدیل به شیر مى‌کند، بیایند پرده از جلوى چشم ما بردارند می‌گوییم: واى! چه خبر است؟! اصلاً دیگر این شیر به چشم نمى‌آید! اصلاً مثل ذره‌اى سر سوزن مى‌ماند، امام رضا به‌اندازۀ رأس الإبرة این کار را انجام داد. بیاییم نگاه کنیم: اوه اوه اوه! چه خبر است! از جبرئیل گرفته تا این ذره‌اى که الآن از این فرش من بلند مى‌کنم، این دارد الآن ایجاد مى‌کند و خلق مى‌کند! آن‌وقت شیر دیگر چیست؟! قضیۀ شیر خنده‌دار مى‌شود! این قانون و قاعدۀ علیت مى‌شود.
پس ما باید قانون علیت را از بالا به آن دست بزنیم، نه از پایین. آن قانون علیت وقتى که از بالا تنازل پیدا مى‌کند و مى‌آید همان قانون الآن هست. هم کرات را در حیات و بقاء استمرار مى‌دهد و هم عوالم مثال و عوالم بالاتر را در حیات استمرار مى‌دهد. حالا جلوى مأمون هم یک شیرِ نقش بر پرده‌اى را تبدیل به شیر [مى‌کند] این چیزی نیست و اصلاً عددى به‌حساب نمى‌آید!
مطالب این جلسه یک مقدارى دقیق بود بااینکه قبلاً گفته شد ولى امروز یک مقدارى من [دقتش] را بیشتر کردم، تااینکه إن‌شاءالله جلسۀ بعد براى مسائل قضاء و قدر در کیفیت شب‌های سه‌گانه چرا به این کیفیت است. مطلب خیلى روشن شده باشد که چرا در قضیۀ شب نوزدهم و 21 و 23 این سه شب متوالیاً صحبت از قضاء و قدر شده است.
تلمیذ: ولىِّ کامل الهى غیر از معصوم اگر به آن مرتبه رسیده باشد و اتصال پیدا کرده باشد، او هم به همین شکل تنزّل مى‌دهد؟
استاد: بله، چه تفاوتى مى‌کند؟! در واقع آن کسی که دارد انجام مى‌دهد همان ولىّ حى است، یعنى نفس معصومین است، [ولی] ظهورش در این ولىّ کامل است. مثل اینکه چطور آن ظهور در حضرت موسى و در حضرت عیسى بود آن ظهور الآن در این ولىّ است.