
حقیقت قضا و قدر در شبهای قدر
نقش تحول نفسانی در تعیین سرنوشت سالانه
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت قضا و قدر و کیفیت رقم خوردن تقدیرات در شبهای ماه مبارک رمضان میپردازند. ایشان با نقد نگاههای سطحی که قضا و قدر را امری بیرونی و جدا از اراده انسان میپندارند، بر این نکته تأکید میکنند که تقدیر الهی، در حقیقت بازتابی از تحولات و تغییرات نفسانی خودِ انسان است. استاد با بهرهگیری از تمثیل عالم ثابتات و حرکت سیال زمان، توضیح میدهند که چگونه سالک با خروج از دایره انطباق با زمان و رسیدن به حالت تهیؤ و آمادگی، میتواند بر حوادث اشراف پیدا کند. در نهایت، ایشان شبهای قدر را نه زمانِ ثبتِ جبریِ سرنوشت، بلکه فرصتی برای صیقل دادن نفس و ایجاد تغییرات بنیادین در وجود انسان معرفی میکنند که تا یک سال آثار آن در زندگی فرد جاری خواهد بود.
حقیقت قضا و قدر در شبهای قدر
4دو حالت انطباق شخص با زمان
بنابراین اگر یک شخص بخواهد آن «آن» را احساس کند، در آن «آن» وقوف راه ندارد بلکه خود شخص همراه با خودش با آن زمان، باهم منطبق مىشوند و باهم در یک راستا قرار مىگیرند و وقتى در یک راستا قرار گرفتند براى هردوى اینها دو حالت متفاوت اتفاق مىافتد؛ یکى حالتِ آنى که از آن تعبیر به لا قبلَ و لا بَعد مىشود و یکى حالت سیلانى که به انطباق خود آنها با حرکت زمانى مربوط است. اگر این انطباق وجود نداشته باشد او آنچه را که در زمان اتفاق مىافتد، نخواهد دید.
این قطار حرکت مىکند و این ایستاده است. شما وقتى مىتوانید مناظر جلوى قطار را ببینید که چشمِ شما و وجودِ شما همراه با قطار حرکت کند. قطار در حال حرکت است و شما هم در درون این قطار قرار مىگیرید و این مناظر را مىبینید. حالا اگر شما یکدفعه از قطار پیاده شدید و قطار شروع به حرکت کرد، شما دیگر آن مناظرى که براى قطار قابل رؤیت است را نمىبینید و فقط آنچه که در جلویتان هست را مىبینید و از آنچه که الآن مسافرین داخل قطار دارند مشاهده مىکنند، محروم هستید چون شما الآن منطبق با حرکت قطار نیستید، شما توقف کردید و ساکن شدید و در این ایستگاه پیاده شدید و آنها چون همراه با قطار در حال حرکت هستند مىتوانند ادراکات و حوادثى را که دارند مشاهده مىکنند را ضمیمه کنند چون وجود او با وجود قطار هردو در یک سنخ و در یک سبک قرار گرفته است.
حالا اگر این شخص بیاید در حرکت از قطار جلو بزند، یعنى در عین اینکه او سوار قطار است سرعتش را اضافه کند و از قطار پایین بیاید و با یک وسیلۀ دیگر، تندتر از قطار حرکت کند مثلاً قطار صد کیلومتر مىرود، او 120 کیلومتر حرکت کند. او به یک حوادث و پدیدهها و واقعیتهایى برخورد مىکند که قطار در حال حرکت هنوز به آن پدیده و واقعیتها برخورد نکرده است. بیست دقیقه طول مىکشد یعنی بعد از یک فاصلۀ بیست کیلومتری تااینکه قطار بیاید و به این مسافت برسد. دو دقیقۀ بعد [میرسد] همیشه او دو دقیقه جلوتر از آن واقعه دارد مطالب را مىبیند چون در اینجا سرعتش بیشتر است.
