تبیین علم الهی به اعیان خارجی

مرحوم آقاى بهجت را خدا بیامرزد، ایشان خودشان برای ما این قضیه را مى‌گفتند: ـ یک وقتى به مشهد پیش مرحوم والد آمده بودند و من آنجا بودم ایشان این قضیه را تعریف مى‌کردند ـ وقتى رفتم و به آقاى خوئى گفتم، گفتند که این حرف از خودت نیست! بگو از پیش چه کسی این حرف را فهمیده‌ای؟! خب آدم عالم مى‌فهمد دیگر! گفتم که این‌ حرف برای مرحوم قاضى است. گفت: عجب عجب! همین! از تو برنمى‌آید! این حرفى نیست که تو بخواهى بگویى! همین مسئله موجب شد که ایشان (آقای خوئی) پیش مرحوم قاضى تشرف پیدا کردند، البته مدت زمانى بودند و از ایشان دستوراتى گرفتند ولکن مسائلى پیش آمد که دیگر ادامه پیدا نکرد. من اتفاقاً این قضیه را در مقدمۀ یک کتابى در مورد مرحوم قاضى چند روز پیش نوشتم. حالا إن‌شاءالله چاپ بشود.¹ خب این مربوط به چه مى‌شود؟! مربوط به اینها مى‌شود و ما مى‌دانیم و نظیرش هم اتفاق افتاده است. حالا صرف‌نظر از آن مسائلى براى خیلى از افراد مشهود هست، در روایات و حکایات داریم در تاریخ ائمه که خیلى از اصحاب ائمه یا خود ائمه علیهم‌السّلام در حال واحد به چند امر مختلف و متخالف مشغول بودند؛ مثلاً راجع به جابر بن یزید جُعفى از شاگردان امام باقر علیه‌السّلام داریم که ـ او با جابر بن عبدالله فرق مى‌کرد، خیلى قوى‌تر از جابر بن عبدالله بود، موقعیتش خیلى قوى‌تر بود ـ در یک شب در هشت مجلس حضور داشت.² یعنى در آنِ واحد در هشت مجلس حضور داشت و در همان موقع براى همه هم صحبت مى‌کرد! خب این چطور مى‌شود؟! حالا در هشت‌جا حضور داشتن، یک قسمى به‌واسطۀ خلق ابدان و امثال‌ذلک توجیه مى‌شود اما خب در هر آن دارد براى یک عده یک مطالب دیگری مى‌گوید! مثلاً راجع به این قضیه صحبت مى‌کند، در یک مجلس دیگر راجع به قضایاى دیگر صحبت مى‌کند! این مسائل مسائلى است که هست و نمى‌شود انکار کرد. منتها همت مى‌خواهد که انسان به این مطالب برسد! نباید انکار بکند.