حقیقت زمان و ثبوت اعیان در عالم قضا و قدر

دلیل بخشیده شدن عائشه توسط امیرالمؤمنین علیه‌السّلام در جمل

اتفاقاً عجیب است که در قضیۀ جنگ جمل امیرالمؤمنین علیه‌السّلام فرمودند که مثل این قضیه برای وصی حضرت موسی؛ حضرت یوشع بن نون اتفاق افتاد که زن حضرت موسی در مقام جنگ با او برآمد! عین این جریان که عائشه آمد و حضرت او را آزاد کردند و فرمودند:

وَ أمّا عائِشَةُ فَأدرَکَها رَأیُ النِّساءِ و لَها بَعدَ ذَلکَ حُرمَتُها الأولَى و الحِسابُ عَلَى اللهِ یَعفو عَمَّن یَشاءُ و یُعَذِّبُ مَن یَشا.¹

حضرت به‌خاطر احترام به پیغمبر او را آزاد کردند و به مدینه فرستادند. واقعاً چقدر این کار امیرالمؤمنین عجیب است! چقدر ملاحظات دارد و چقدر روی حساب است! عائشه هر کسی هست، هرچه هست، هر کاری که کرده و هر فتنه‌ای که به‌پا کرده است، همین انتساب به رسول خدا و این مدتی که در تحت حبالۀ نکاح رسول خدا بوده است را به‌حساب می‌آورند و می‌فرمایند: «الحسابُ عَلی الله!» خیلی عجیب است!

خارج کردن عائشه از أم‌المؤمنین بودن توسط امام حسین علیه‌السّلام!

یک جایی می‌خواندم که [امیرالمؤمنین علیه‌السّلام] حضرت امام حسن علیه‌السّلام را سراغ عائشه فرستادند و گفتند که به او بگو که اگر دست برنداری، آنچه را که رسول خدا به من تفویض کرده است دربارۀ تو اعمال می‌کنم! وقتی این حرف را می‌زنند که ظاهراً بعد از جنگ بوده است چون بالأخره جنگ انجام شد. می‌فرمایند که اگر دست برنداری و دوباره در خانه‌ات ننشینی و مشغول فتنه بشوی، [این کار را انجام می‌دهم]! بساطی که به‌پا کردی دیگر بس است و کافی است حالا ما هم تو را روانۀ مدینه می‌کنیم، دیگر برو در خانه‌ات بنشین! از قرائن این‌طور برمی‌آید چون عائشه دیگر هیچ نگفت و خیلی مضطرب شد و حرفی نزد و پذیرفت که دیگر به مدینه برود. بعد آنهایی که آنجا بودند از او سؤال کردند که چطور شد که وقتی حسن بن علی علیه‌السّلام آمد و این حرف را زد، آن‌قدر مضطرب شدی و وضعت به‌هم ریخت؟! گفت که رسول خدا در جلوی من به علی فرمود که من امر طلاق زنان خودم را در دست تو قرار دادم. اگر یکی از آنها از مشی و مرام من تخطی کرد، تو حق داری که پس از من او را از حبالۀ استمرار نکاح من خارج کنی.²