نقد افراط در ظواهر و ترویج فرهنگ توحیدی

الآن در همه جای دنیا مرسوم است، اگر بخواهند هنر [یک نحله] را نشان بدهند، به یک نحوه‌ای می‌سازند که این نحوه چشمگیر باشد. هر کشوری برای خودش کلیسایی که می‌سازد، هر شهری در خارج یک کتدرال¹دارد؛ کلیسای خیلی معظَم را کتدرال می‌گویند. نیویورک کتدرال دارد، واشنگتن کتدرال دارد. شهرهای امریکا همه هرکدام کتدرال دارند. در اروپا شهرهای مختلف، آلمان، این‌طرف، آن‌طرف و فرانسه اینها همه [کتدرال دارند] و هرکدام می‌آیند از نقطه‌نظر ظرافت روی دست آن یکی بلند می‌شوند. آن یکی نسبت به آن یکی [روی دست می‌آید] و آن نسبت به آن ...

الآن در همین کلیسای سنت‌پیتر در واتیکان، یک مجسمه درست کرده‌اند مجسمۀ حضرت عیسی که 27 سال روی این مجسمه کار کرده‌اند! یک وقتی دیدم تقریباً حدودِ یک متر و نیم در یک متر و خرده‌ای هست. همه می‌روند عکس می‌گیرند، بابا یک مجسمه است دیگر! گفتیم که چقدر شلوغ است؟ برویم ببینیم چه خبر است؟ دیدیم همین مجسمه است و آن کسی که این را درست کرده همان لئوناردو داوینچی که مجسمه‌ساز معروف بوده و فقط این مجسمه‌ساز معروف همان لئوناردو داوینچی هفده سال روی این کار می‌کرده و بعد هم ده سال دیگر یکی دیگر کار کرده است.

موهایی که روی دست حضرت عیسی هست در این سنگ مرمر پیداست! شما یک هم‌چنین اثری را هیچ‌وقت در کشورهای اسلامی نمی‌بینید ولی آیا این هنر است؟! واقعاً این هنر است؟! حالا یک مجسمه‌ای درست شده و بهترین مجسمه‌سازان دنیا و نقاشان دنیا جمع شدند و یک هم‌چنین چیزی درست کردند. برای چه؟! یعنی چه؟!

وقتی که نگاه به کلیسا می‌کنید، در همین کلیسای سنت‌پیتر، ـ من راجع به این صحبت کرده بودم ـ جایی که پاپ می‌خواهد برود آن‌ بالا بایستد [از بقیۀ جاها متفاوت است] خب پاپ رئیس است؛ رئیس همه است و همه باید نسبت به پاپ اظهار خشوع داشته باشند، خشوع تکوینی نه خشوع تشریعی!! خواهی‌نخواهی باید سربه‌زیر باشی مثل ما که باید درمقابل بعضی‌ها خاشع باشیم! خیلی‌ها! خشوع تکوینی هم باید باشد!! آنها هم همین‌طور هستند بیچاره‌ها! همه‌مان یکی هستیم! همه از یک جا درمی‌آید و ریشه‌ها یکی است.