
نقد افراط در ظواهر و ترویج فرهنگ توحیدی
تفاوت میان خشوع عقلانی در مکتب اهلبیت و حکومت احساسات
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، با نقد رویکرد افراطی در ساخت بناهای پرهزینه و تجملی برای اماکن متبرکه، بر ضرورت بازگشت به سیره سادهزیستی و عقلانیت در فرهنگ اهلبیت تأکید میورزند. ایشان با اشاره به تفاوت بنیادین میان خشوع برخاسته از عقل و کرنشهای ناشی از غلبه احساسات و تخیلات، نسبت به جایگزینی معنویت اصیل با ظواهر فریبنده هشدار میدهند. در ادامه، بحث به تبیین جایگاه توحید افعالی و نفی استقلال در غیر خدا میرسد و استاد با بررسی روایات مربوط به مقام ذات باری، به تحلیل نسبت میان اولیت و آخریت خداوند در ظرف وجود میپردازند. این جلسه در نهایت با هدف اصلاح نگاه مخاطب نسبت به امور ظاهری و تقویت توجه به حقیقت توحید، مسیر بحث را از نقد رفتارهای اجتماعی به مبانی دقیق اعتقادی هدایت میکند تا مخاطب دریابد که چگونه باید از بند توهمات و احساسات کاذب رهایی یابد.
نقد افراط در ظواهر و ترویج فرهنگ توحیدی
6بله، این کلیسا دوازده متر از کلیسای [واتیکان] بزرگتر است. خب این با آن چه فرقی کرد؟! این میگوید که کلیسای من بزرگتر از کلیسای کجاست و این میگوید که این گنبدی که من روی مدرسهام ساختهام از همه بزرگتر است! هردو یکی است و هردو از یک جا دارد بلند میشود! منتها او عمامه ندارد ما عمامه داریم همین! والاّ فرقی ندارد خب بیا تو هم عمامه بگذار مثل هم میشویم! مگر وحدت ادیان نمیگویند؟! خب اینهم وحدت ادیان! وحدت فِرَق، وحدت ادیان!
در همان ورودی آنجا مجسمهای کشیدهاند، بالا، فلان، این افراد نگاه میکنند، همینکه نگاه میکنند، چشمشان این عظمت را میبیند و خودشان را پایین میبینند، اصلاً خواهینخواهی در چهرۀ افرادی که وارد میشدند ما آن حالتِ ذلّت و حالت کرنش و حالت خشوع را مشاهده میکردیم. خشوع در برابر چه عزیزم؟! سنگ! سنگ! سنگ! سنگ است دیگر! حالا سنگ قشنگ است ولی سنگ است! سنگ را برداشتهاند بزرگ کردهاند.
تسخیر نفس بهواسطۀ حکومت و غلبۀ احساسات
این حکومت بر احساسات که الآن همین مسئله در همهجا هست! این بیا بروها و این تبلیغاتها و این چیزها! چون واقعیت ندارند لذا با غلبۀ احساسات این نفوس را در تسخیر درمیآوریم نه با غلبۀ عقل! جایی که عقل بخواهد غلبه کند نیازی به این حرفها نداریم! نیازی به این بلندمنشیها ندارد و نیاز ندارد پاپ بلند شود یک جایی برود که اصلاً آدم وقتی نگاه میکند باید با دوربین او را ببیند! بابا پایین بیا یکخرده از نزدیکتر تو را ببینیم! چرا اینقدر بالا رفتهای که اندازۀ یک [نخود] شدهای! یکخرده پایینتر بیا!
سیره و روش پیغمبر در ساخت مسجد
رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم وقتی میآید میگوید که مسجدی بسازید که دیوارش تا شانههای مصلِی باشد! نیاز به سقف نداشته باشد!1 فرهنگ را ببینید از کجاست تا به کجا!
او میگوید: کسی که میخواهد در مسجد نماز بخواند باید عقل را بهکار بیندازد نه احساسات را! در این کلیساها احساسات حاکم است. پاپ! پاپ! کشیش! جای بلند! اوه! مرتفع! مرتفع! آن صلیبی که در کلیسای یاماسوکرو گذاشته بودند، دو متر و نیم در یک متر و نیم از طلا بود! اوه اوه اوه این صلیب طلا طلا طلا! اینجا دیگر خدا پیدا نمیشود!
- . إعلام الوری، ج ١، ص ١٥٨؛ آموزه های ولایت، ج 1، ص 305.
