
معنای بداء و نقش آن در تقدیر الهی
تبیین حقیقت بداء در پرتو علم و مشیت پروردگار
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «بداء» و جایگاه آن در نظام هستی و قانون علیت میپردازند. ایشان با نقد نگاههای سطحی و عامیانه که بداء را به معنای تغییر در علم یا اراده الهی میدانند، آن را به معنای تبدل در صورتهای تحقق خارجیِ تقدیرات غیرمبرم معرفی میکنند. در این مسیر، با بهرهگیری از مثالهای عرفی و روایی، نشان داده میشود که چگونه اموری مانند صدقه، صلهرحم و استغاثه در شب قدر، میتواند مسیر حوادث را تغییر دهد و به اصطلاح، بداء حاصل شود. استاد با تأکید بر اینکه بداء یک واقعیتِ جاری در سنتهای الهی است، به تحلیل نمونههای تاریخی و اجتماعی میپردازند و تفاوت میان نگاه ظاهری و باطنی به وقایع را گوشزد میکنند. در نهایت، این بحث به مخاطب کمک میکند تا نسبت میان اختیار انسان، دعا و قضا و قدر الهی را در چارچوب توحید افعالی به درستی درک کند.
معنای بداء و نقش آن در تقدیر الهی
8حرام بودن مثله کردن اعضای بدن فرد مرگ مغزی
لذا الآن حتی بعضیها فتوای غلط هم میدهند که مثلاً میشود اعضای این شخص را درآورد! همۀ اینها حرام است و تا وقتی قلب کار میکند، این حکم فرد زنده را دارد حالا اینکه بعضی از اعضایش کار نمیکند، خب نکند ولی مُثله کردن حرام است و اعضای او را برداشتن حرام است. از این کارهایی که الآن دارند انجام میدهند [حرام است].
این مرگ مغزی تا برای یک شخصی اتفاق میافتد، میگویند که همۀ فامیل بیایند. اینکه میگویند: همۀ فامیل بیایند یعنی مقصد مشخص است و سیر قضیه مشخص است. اگر یک وقتی بچهاش خارج [از کشور] هست، میگویند که زود صدا کنید بیاید، زود صدا کنید بیایید یعنی مسئله مشخص است که دارد به چه سمتی میرود. یا فرض کنید [میگویند که] هر کسی او را ندیده بیاید ببیند. تلفن میکنند و میگویند که از ما یک وقتی گلایه نکنید.
همۀ اینها چیست؟! یکدفعه میبینید صبح بلند شد نشست و گفت که گرسنه هستم و صبحانه بدهید! همه جیغ میکشند! اینکه جیغ میکشند و میگویند که وای چه شد! ـ البته بعضیها ممکن است ناراحت بشوند! ممکن است بگویند که عجب! ای بابا دلمان را صابون زدیم این میمیرد اما یکدفعه بلند شد زنده شد، مثل اینکه او میخواهد ما را کفن کند و تا ما را کفن نکند [نمیمیرد]! ـ اینکه یکدفعه مثلاً میگویند که عجب و با یک حالت تعجبی میگویند، این همان بداء است! همان بدائی که در روایات و در احادیث داریم و حتی در آیات قرآن داریم این همان است. یعنی تصور یک امری که نسبت به آن امر شک و شبههای برای فردی نیست.
مقام و منزلت حضرت سید محمد پسر امام هادی علیهالسّلام
مقام و منزلت حضرت سید محمد پسر امام هادی علیهالسّلام به حدّی بود که هر کسی که در مدینه بود میگفت که جانشین امام هادی، حضرت سید محمد است! یعنی به یک همچنین وضعیتی بود. ایشان برادر بزرگتر بودند، وضعیتشان، جلالتشان، کراماتی که از ایشان نقل میشود و خوارق عاداتی که از ایشان پیدا میشود و شاید هم ـ قطعاً، شاید نه ـ خواست خدا بوده بر اینکه حضرت عسکری علیهالسّلام یک همچنین بروز و ظهوری نداشته باشند بهخاطر مسائل و مطالبی که شاید نسبت به قضایای خلفا به این کیفیت بوده است. وضعیت حضرت سید محمد به این کیفیت بوده که الآن همۀ افراد میگفتند که امام بعدی اوست.
