فطرت توحیدی و جایگاه آن در عالم ذر

تلمیذ: من گفتم: نظر آقا این است که این عقد به‌عنوان محرمیت را قبول ندارند.

عدم وجود عقدی به‌نام عقد محرمیت

محرمیت، یکی از آثار علقۀ نکاح

استاد: نه، محرمیت نیست، عقد واقعی! چرا عقد محرمیت؟! عقد محرمیت نداریم، درست است. ما اصلاً عقدی به نام محرمیت نداریم. عقد عقد واقعی است یعنی علقۀ نکاح است که از آثار آن علقۀ نکاح محرمیت است. محرمیت یکی از آن است، استمتاع یکی است، جواز وطی یکی است. حالا اینها همه از آثار است و هرکدام از این آثار قابل رفع با اشتراط در آن است. فرض کنید ممکن است دو نفر با یکدیگر ازدواج کنند و ـ زن یا مرد ـ شرط عدم استمتاع بکنند، آن اشکال ندارد.

تلمیذ: وقتی شخص قابل نباشد بچه یا طفل باشد.

نکاح، امری ورای استمتاع

استاد: احسنت! همین! به همین دلیل که لازمۀ ذاتی عقد که بدون آن لازمه خود عقد منعقد نمی‌شود، مسئلۀ استمتاع نیست. استمتاع درصورت استعداد ظرف است. مسئلۀ علقه نکاح امری ورای استمتاع است که سائر توالی مترتّب بر عقد است. لذا ممکن است که بچۀ شش‌ماهه را یکی به عقد خودش دربیاورد یا به عقد یکی دربیاورد. مثلاً ولیّ‌ای هست که به‌خاطر مصالحی عقد می‌کند درحالی‌که این بچه چهار‌ساله است و چیزی نمی‌فهمد، آن‌هم اصلاً دختر یک‌ساله است یا امثال‌ذلک.

آیا این عقد باطل است؟! این نفس عقد أمرٌ آخر، یعنی یک مسئله و یک نحوه ارتباط و علقه‌ای است که بین دو فرد به‌واسطۀ اجراء عقد و انشاء آن علقه حاصل می‌شود. لذا می‌گویند: این زنِ آن است ـ درحالی‌که این یک‌ساله است ـ و دیگر کسی نمی‌تواند روی این حرف بزند، یعنی دیگر مال آن است یا آن دیگر شوهر این است و بر این قضیه مسائلی مترتب می‌شود مثلاً ارث مترتب می‌شود و خیلی از امور. اگر این بچه که الآن شوهر او است بمیرد و این بچه املاک و ملک دارد به همین بچه می‌رسد.