
کیفیت تحقق عالم ذر و حقیقت ربوبیت
بررسی تطورات تکوینی انسان و نسبت آن با عالم اجمال
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تحقق عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت میپردازند. بحث با نقد دیدگاههایی آغاز میشود که عالم ذر را صرفاً به معنای عالم اجمال و استعداد میدانند و بر این نکته تأکید میشود که این عالم دارای هویت و تشخص تکوینی است. در ادامه، با استناد به آیه میثاق، به این پرسش پاسخ داده میشود که آیا این اعتراف به ربوبیت، حقیقتی مکنون در نهاد همه موجودات است یا جریانی مختص به عالم پیش از دنیا. استاد با تحلیل رفتار شخصیتهای تاریخی و تبیین نمودهای حق و حقیقت، نشان میدهند که چگونه ودیعه الهی در درون انسانها قرار داده شده است. در نهایت، با بررسی اشکالات تفسیری پیرامون آیه میثاق، بر لزوم توجه به ظاهر آیات و روایات معصومین در فهم حقایق تکوینی تأکید میگردد تا مسیر بحث برای درک دقیقتر جایگاه انسان در عوالم هستی روشن شود.
کیفیت تحقق عالم ذر و حقیقت ربوبیت
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تحقق عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت میپردازند. بحث با نقد دیدگاههایی آغاز میشود که عالم ذر را صرفاً به معنای عالم اجمال و استعداد میدانند و بر این نکته تأکید میشود که این عالم دارای هویت و تشخص تکوینی است. در ادامه، با استناد به آیه میثاق، به این پرسش پاسخ داده میشود که آیا این اعتراف به ربوبیت، حقیقتی مکنون در نهاد همه موجودات است یا جریانی مختص به عالم پیش از دنیا. استاد با تحلیل رفتار شخصیتهای تاریخی و تبیین نمودهای حق و حقیقت، نشان میدهند که چگونه ودیعه الهی در درون انسانها قرار داده شده است. در نهایت، با بررسی اشکالات تفسیری پیرامون آیه میثاق، بر لزوم توجه به ظاهر آیات و روایات معصومین در فهم حقایق تکوینی تأکید میگردد تا مسیر بحث برای درک دقیقتر جایگاه انسان در عوالم هستی روشن شود.
کیفیت تحقق عالم ذر و حقیقت ربوبیت
14ایشان میگفت: نه، وقتی که ـ و به مرحوم علامه هم مستند میکرد که نظر مرحوم علامه این است، البته بنده ندیدهام، حالا میروم میبینم ـ این عصا حالتی پیش آورد که دیگر آنها از کار افتادند، حالا یا یکدفعه این حبال ایستادند، یا ...! و دیگر ﴿تَلۡقَفُ﴾ به معنای ازبین رفتن است، نه به معنای بلعیدن؛ دیگر بلعیدن در آن نیست.
من در آنجا اشکال کردم و گفتم:
اولاً: آقا این با ظهور آیه منافات دارد، ظاهر آیه این نیست و این ﴿تَلۡقَفُ﴾ معنای خودش را دارد والاّ خدا میتوانست طور دیگر و نحوۀ دیگری بیان کند.
ثانیاً: شما با روایاتی که از ائمه علیهمالسّلام آمده چه میکنید؟! مگر حضرت امام رضا علیهالسّلام نفرمود که اگر آنچه را که عصای موسی خورد برمیگرداند، این [شیر روی پرده که شخص را خورد] هم برمیگرداند؟!1 ایشان در پاسخ گفت که ما لولا روایت میگوییم!
گفتم: وقتی امام دارد میگوید که معنای [آیه] این است دیگر لولا روایت چه معنا دارد؟! خود امام دارد میگوید! آیه معنایش این است! امام رضا دارد میگوید که آقا معنای آیه این است؛ همین ظاهر است و اگر آنچه را که عصای موسی خورد برمیگرداند این جناب شیر هم [این شخص را] برمیگرداند! وقتی حضرت دارند میفرماید که من که منبع وحی هستم، من که مهبط وحی و این قرآن هستم دارم آیه را اینطور معنا میکنم، آنوقت شما میگویید: لولا روایت یعنی چه؟!
این یعنی چه؟! مثل اینکه من بگویم: در منزل آقای فلان، این چیزها هست. آقا میگوید: تو از کجا میدانی؟! میگویم: چیست؟! میگوید: نه این است. میگویم: هان! اگر شما نگویی، این است! میگوید: اِ! بابا من در خانهام، خبر از خانۀ خودم دارم، تو چه داری میگویی؟! من بهتر میدانم در خانه چیست یا تو؟! میگویم: نه، لولا کلام شما، در منزل شما تریلی هست! میگوید: بابا تریلی چرخش از خانهمان رد نمیشود، چه تریلیای در خانهمان است؟! فولکس هم نیست! دیگر چه برسد به تریلی! میگویم: نه، لولا کلام شما ...!
- . عیون اخبار الرضا علیهالسلام، ج 1، ص 96. جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به معاد شناسی، ج 1، ص 228 ـ 230.
