حقیقت عالم ذر و اقرار به ربوبیت

نه! این حرف‌ها نبوده است بلکه خود درخت سیب در آنجا درست شده بوده منتها آن درخت سیب، یک درخت سیب تجردی بوده که این درخت صورت نازلۀ آن درخت تجردی است حتی دانه‌های سیب هم در آن موقع همه مشخص بود، اینکه به این شاخه‌اش چندتا [سیب آویزان] باشد، رنگ سیب هم چه باشد، وزنش چقدر باشد، امسال چقدر باشد، سال بعد چقدر و سال دیگر چقدر باشد، همۀ اینها در آنجا از آن اول تا آن آخر ردیف و به ترتیب قرار داده شده و بعد همان نحوه در این عالم ظهور پیدا می‌کند به همان ترتیبی که در آنجا بوده است نه‌اینکه‌ دیرتر! در سال 63 که باید شصت کیلو میوه بدهد، در آن سال چهل کیلو نه، بلکه همان شصت کیلو را داده است. سال بعدش کمتر سی کیلو داده است. ـ چون می‌گویند که بعضی از درخت‌ها یک سال کمتر میوه می‌دهند و یک سال بیشتر میوه می‌دهند! ـ این طبق همان ترتیب از آنجا در اینجا هم به همان کیفیت می‌آید و انجام می‌شود.

ما چشم برای دیدن آن مقام جمع را نداریم و فقط به مقام فرد و تشخّص نگاه می‌کنیم؛ لذا فقط همین سیب امسال را بر درخت می‌بینیم و نمی‌توانیم مابعدِ آن را ببینیم. اگر چشم فردی به مقام جمع رسیده و آن حقیقت جامعه را در تمام سنواتی که باید این شجرۀ مُثمره دارای ثمر باشد، مشاهده کرده است همان سالی که درخت سیب سی کیلو میوه داده است به افراد می‌گوید که غصه نخورید سال دیگر هفتاد کیلو سیب خواهد داد و همین‌طور هم خواهد شد. عرض کردم این مربوط به عالم ثابتات است و این قضیه در آنجا شکل می‌گیرد.

حالا در اینجا مرحوم علامه می‌فرمایند که این آیه دلالت بر یک حقیقت در زمان گذشته ندارد بلکه دلالت بر یک واقعیتی دارد که آن واقعیت هیچ ارتباطی به گذشته ندارد و این واقعیت همان است که داریم می‌بینیم و مشاهده می‌کنیم که افراد در خارج می‌آیند و در طول زندگی‌شان با مسائلی برخورد می‌کنند که خود را تنها می‌بینند و ربوبیت حق را در وجود خودشان مشاهده می‌کنند و آن ﴿أَلَسۡتُ بِرَبِّكُمۡ﴾ همان سؤالی است که پروردگار در وجود اینها در طول این قرائن و آثار و ﴿وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا﴾¹ قرار داده است و این آیات همۀ آنها را به این نکته راهنمائی می‌کند که پروردگار در اینجا باید رَب باشد.