تبیین جایگاه عقل مدبر در نظام هستی

مرحوم آقا میرزا محمدتقى كسى بود كه مرحوم آقا مى‌فرمودند: ما مانند ایشان فرد بى‌هوا در بین افرادى كه مسئولیت پذیرفتند كم سراغ داریم! مرحوم میرزاى دوم ـ میرزاى اول كه خیلى مسئله‌اش چیز بود ـ در آن قضیۀ آمدنِ به نجف خودش را نشان داد كه آدم بى‌هوایى است. وقتى سید یزدى پیغام فرستاد كه شما با آمدنتان در اینجا شقّ عصاى مسلمین مى‌فرمایید. دست شما درد نكند! براى امام جماعت دعوتش كردند ایشان هم از كربلا بلند شده و آمده است حالا طرف این قسم از او استقبال مى‌كند! همین‌كه مى‌گوید: شما شقّ عصاى مسلمین كردید، همان‌جا سوار مى‌شود و به كربلا برمى‌گردد و صدایش را درنمى‌آورد! غروب مى‌شود مى‌بینند كه در صحن نیامد هرچه صبر مى‌كنند می‌بینند که نیامد، پس کجاست؟! اى بابا این ما را سر كار گذاشت! قرار شد که اینجا بیاید و نماز بخوانیم و افراد بیایند! بعد مى‌بینند كه نه آقا دارد در كربلا نمازش را مى‌خواند! خداحافظ شما، ما رفتیم.

به این مرد آدم بى‌هوا مى‌گویند والاّ مى‌توانست بماند و بگوید که بالأخره ما را دعوت كردید و آمدیم دیگر خودتان مى‌دانید، خودتان مشكل را حل كنید كه چه خواهد شد. چه بساطى [به‌پا کردند]! همه به نام اسلام، ای وای اسلام در خطر مى‌افتد، اگر یک كسى در صحن نماز نخواند اسلام به خطر مى‌افتد؟! البته بیضۀ اسلام در خطر مى‌افتد! داخل صحن كسى نماز بخواند اسلام در خطر مى‌افتد و شقّ عصاى مسلمین شده و نمى‌دانم چه به‌پا شده است. صاف برگشت رفت، خداحافظ! اگر قرار است با یک نماز خواندن ما اسلام به خطر بیفتد و مضمحل بشود و تدمیر بشود ما به كربلا برگشتیم و سر خانه و زندگى خودمان و همان‌جایى كه بودیم. این نجف و این حوزه و این صحن و سراى امیرالمؤمنین علیه‌السّلام هم براى شما، بفرمایید نماز مغرب بخوانید و نماز عشاء بخوانید و نافله‌اش را هم بخوانید، اصلاً نماز شبتان را هم بیایید اینجا بخوانید، اذكارى اگر دارید ـ خب آنها که ذکر نمی‌گفتند ـ بخوانید، زیارت عاشورا هم بخوانید، اصلاً دعاى ندبه هم بخوانید، صحن و همۀ این چیزها براى شما!!