تبیین جایگاه عقل مدبر در نظام هستی

آقا سید احمد كربلایى ـ رضوان ‌الله‌ تعالی‌ علیه ـ آدم عادى كه نبود! مرحوم قاضى ـ رضوان ‌الله‌ تعالی‌ علیه ـ كه آدم عادى نبود! وقتى براى مرجعیت پیش او آمدند مى‌گفت که شما بروید از دیگران تقلید كنید این‌همه هستند. بعد وقتى كه رساله خواستند ایشان فرمودند: بنده رساله ندارم. مرحوم قاضى كسى بود كه در حوزه‌هاى نجف وقتى كه وارد مى‌شد تمام علماء «کأنّ علَی رؤوسِهمُ الطّیر»¹ همین‌طور ساكت مى‌شدند! ایشان آدم بى‌سوادى نبود! وقتى كه وارد در یك مجلس فاتحه مى‌شد یا وقتى كه وارد یك مسجدى مى‌شد که اعاظم نجف و مراجع بودند همۀ اینها ساكت مى‌شدند و كسى اصلاً به احترام ایشان حرف نمى‌زد! چه تفكرى در اینها هست كه این تفكر در ما نیست؟! مشكل كجاست؟! ایراد كجاست؟! ایراد همین است كه اینها به مطلب رسیده‌اند و ما نرسیده‌ایم، اینها به آن مسئولیت و به آن تعهد و به آن التزام رسیدند اما ما نرسیده‌ایم هرطوری که شد و به هر كیفیتى شد آقا بیا تنور گرم است و نان را بچسبان، كجاى كارى اما او نه! این‌طور نیست. مى‌گوید که تنور گرم است كه گرم است به من چه مربوط است؟ تنور، تنور من نیست. من چرا نان بچسبانم؟! براى یكى دیگر است به من چه ربطى دارد.

منظور خدا از داستان‌ها و حکایت‌های قرآن

اینها همه مسائلى است كه‌ براى انسان عبرت مى‌آورد. این بزرگان و این پیامبران الهى كه آمدند و آیات قرآن که نازل شده باید به حساب برسیم و فکر کنیم و در این آیات تأمل كنیم و آنهایى كه توانستند تا حدودى از اسرار آیات سر دربیاورند برویم ببینیم چه گفته‌اند؟ در تفاسیرشان در كتبشان چه چیزی ذکر كردند؟ داستان حضرت یوسف برای چیست؟ خدا بیاید هم‌چنین قضیۀ به این طول و درازى را در سورۀ یوسف براى ما بیان كند یعنی چه؟! یک جریانى بود و حضرت یوسف گفت: ﴿إِنِّي رَأَيۡتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوۡكَبٗا﴾² و بعد هم بزرگ مى‌شود ﴿وَرَٰوَدَتۡهُ ٱلَّتِي هُوَ فِي بَيۡتِهَا عَن نَّفۡسِهِۦ وَغَلَّقَتِ ٱلۡأَبۡوَٰبَ﴾³ خیلی خب خودمان می‌گوییم که اینها چیز مهمى نیست. بعد هم كه قضیۀ سجن و بعد هم رسیدن به آن مسائل پیغمبرى و... خدا از این قضیه و از این حكایت و داستان‌نویسى‌ چه منظورى دارد و چه مى‌خواهد به ما بگوید؟! مى‌خواهد همین را بگوید که اگر مى‌خواهى در این دنیا باشى مثل داستان یوسف براى تو هم پیش خواهد آمد، مثل یونس هم براى تو پیش خواهد آمد، مثل نوح هم پیش خواهد آمد، همۀ اینها براى تو پیدا خواهد شد منتها در حد خودت و در همان رتبه‌اى كه خودت داری!