تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء

مى‌گویند که ناصرالدین‌شاه جایى رفته بود که كك آمده و به شلوارش افتاده و خلاصه پدرش را درآورده و نگذاشته بخوابد و همه چیز تعطیل شده بود. یكى دو روز مى‌گذرد و شكایت مى‌كند كه آقا این شهرستانك شما كك دارد و خلاصه این كك زندگى را بر ما تلخ كرده و عیش ما را مُنغَّص كرده است. پیرمردى آوردند و گفت كه یك پودر سفیدى به شما مى‌دهم هر وقت این كك را دیدید این پودر را بگیرید و در چشمش بریزید تا كور شود. گفت که خب [اگر ببینیم] او را مى‌كشیم. پیرمرد گفت که آن‌هم مى‌شود و این‌هم مى‌شود، هردو می‌شود!! اینها همه نظام عالم است.

صحبتی که در اینجا به ذهنم آمد و مى‌خواستم مطرح كنم این است که ما بعضى از افعال اولیاء را مى‌بینیم كه یك جنبۀ مادى دارند مثلاً مرده را زنده مى‌كنند! خب مرده یك جنبۀ مادى دارد؛ حالا استخوانش است یا فرض كنید كه تراب است یا بدنش است و یا حیوانى است كه زنده مى‌كنند. داستان حضرت عیسى هم كه در قرآن هست جنبۀ مادى دارد چون بدن دارد و... ﴿وَإِذۡ تُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِي﴾؛ یعنى یك سابقۀ زمانى بر این مسئله هست.

ولى بعضى ﴿وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ﴾ اصلاً وجود خارجى ندارد، موتىٰ‌ وجود ندارد، پرنده و طیرى وجود ندارد ﴿وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيۡ‍َٔةِ ٱلطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِي﴾¹ و در اینجا همه‌اش ﴿بِإِذۡنِي﴾ هست، خب در اینجا باز این یك جنبۀ مادى دارد. آن نفخ، جنبۀ مادى ندارد بلکه نفخۀ ربوبى و تجردى است ولى طینش كه ماده است، آن طین را از روى زمین برمى‌دارد و با خاك مخلوط مى‌كند. شما گِل‌بازى نمی‌کردید؟! در کوچکی با گِل خانه درست مى‌كردیم و آخر هم یك لگد مى‌زدیم و خانه را خراب مى‌كردیم مثل این موم‌هاى مجسمه‌سازى گِل درست می‌کردیم. حضرت عیسى هم خاك را برمى‌داشت و تبدیل به گل مى‌كرد ﴿فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِي﴾ این‌هم جنبۀ مادى دارد.