
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
بررسی نسبت اراده ولیّ الهی با قانون علیت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت وقوع معجزات انبیاء و اولیاء الهی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج در خصوص خرق قانون علیت آغاز میشود و با تحلیل چگونگی استناد افعال خارقالعاده به اراده ولیّ الهی ادامه مییابد. در این مسیر، ضمن بررسی نمونههای تاریخی مانند تبدیل عصای حضرت موسی به اژدها و معجزات منسوب به ائمه اطهار، این نکته تبیین میشود که معجزه به معنای نقض نظام هستی نیست، بلکه تصرفی است که در مراتب وجودی و عوالم ربوبی صورت میگیرد. استاد با رد نظریه طیشدن زمان در عرض، بر این نکته تأکید میکنند که اراده ولیّ الهی با عبور از عوالم مثال و ملکوت، حقیقت خارجی را در عالم ماده محقق میسازد. در نهایت، این بحث به اصلاح نگاه به مفهوم ماده و جایگاه آن در نظام هستی منجر میشود و نشان میدهد که چگونه اراده الهی، بدون شکستن قانون علیت، تغییرات بنیادین در عالم خارج ایجاد میکند.
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
4اشکال به نظر علامه طباطبائی در مورد کیفیت تبدیل عصای حضرت موسی به اژدها
در آنجا عرض بنده این بود كه اولاً این مطلبى را كه شما به این كیفیت بیان مىكنید خودش دلیل مىخواهد! به چه دلیلى این اعجاز پیغمبر را شما اینگونه توجیه مىكنید؟! این مسئله یك مسئلۀ خارجى است و در مسئلۀ خارجى كه انسان نمىتواند توجیه كند! یعنى یك مسئلۀ اعتبارى نیست كه شما بخواهید اینطورى اعتبار كنید یا این قسم اعتبار بكنید بلکه یک قضیهاى است كه در خارج اتفاق افتاده و این قضیه هم به ارادۀ شخص صاحب عزیمت و صاحب اراده بوده است، آیا شما در دل آن صاحب عزیمت بودید كه او چه كرده است؟! وقتى كه نبودید از كجا همچنین توجیهی مىكنید؟! بالأخره توجیه دلیل مىخواهد! فرض كنید یک كتابى از یك جا به جاى دیگر رفته است، بسیار خب این كتاب الآن در دست من هست و یكدفعه شما این كتاب را در آن اتاق مىبینید، اتفاق مىافتد. خب دراینصورت شما مىگویید: شخصى كه داراى قدرت است آمده این کتاب را از من گرفته و از این در خارج كرده و به آنجا برده است و این حرکت اینقدر سریع بوده كه چشم نتوانسته این را عكسبردارى كند! فرض كنید سرعتش بهاندازۀ سرعت نور یا كمتر است، چشم كه دیگر نمىتواند سرعت نور را ببیند پس یكدفعه شما این كتاب را در آنجا دیدید! خب این یك [دلیل است].
من مىگویم که نهخیر آقا! ممكن است اینطور بوده که این شخص آمده دیوار را باز كرده و این كتاب را در آنجا برده است، اینهم مىشود. از كجا معلوم آنچه شما گفتید که این راه به این كیفیت طى شده [درست است]؟! این دلیل مىخواهد چون احتمال دیگر براى تحقق این كتاب در آنجا هم وجود دارد. یك راه دیگر هم ممكن است و اینکه شخص آمده اصلاً فاصلۀ مكانى به این كتاب نداده یعنى حركت كمّى در اینجا انجام نگرفته است بلكه در اینجا اعدام و ایجاد تحقق پیدا كرده است؛ این كتاب در اینجا معدوم شده و بعد در آنجا دوباره خلق شده است!
