تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
بررسی نسبت اراده ولیّ الهی با قانون علیت
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت وقوع معجزات انبیاء و اولیاء الهی میپردازند. بحث با نقد دیدگاههای رایج در خصوص خرق قانون علیت آغاز میشود و با تحلیل چگونگی استناد افعال خارقالعاده به اراده ولیّ الهی ادامه مییابد. در این مسیر، ضمن بررسی نمونههای تاریخی مانند تبدیل عصای حضرت موسی به اژدها و معجزات منسوب به ائمه اطهار، این نکته تبیین میشود که معجزه به معنای نقض نظام هستی نیست، بلکه تصرفی است که در مراتب وجودی و عوالم ربوبی صورت میگیرد. استاد با رد نظریه طیشدن زمان در عرض، بر این نکته تأکید میکنند که اراده ولیّ الهی با عبور از عوالم مثال و ملکوت، حقیقت خارجی را در عالم ماده محقق میسازد. در نهایت، این بحث به اصلاح نگاه به مفهوم ماده و جایگاه آن در نظام هستی منجر میشود و نشان میدهد که چگونه اراده الهی، بدون شکستن قانون علیت، تغییرات بنیادین در عالم خارج ایجاد میکند.
مرتب سازی:
تبیین کیفیت اعجاز انبیاء و اولیاء
6حالا اگر یك ارادۀ ولیّ بیاید در همین نظام سرعت ببخشد، باز هم خرق قاعدۀ علیت است و تفاوتى نكرد! بهصرف اینكه تبدل انواع در خارج تحقق پیدا مىكند شما نمىتوانید توجیه كنید كه این قاعدۀ علیت در اینجا خرق نشده است چون علیتى كه مورد نظر آقایان هست، علیتى است كه براساس وجود نظام عالم آن علیت تحقق پیدا بكند و شما از آن خارج شدید! قاعدۀ علیت این است كه كسى كه بخواهد روى آب برود، پایین برود. وزن مخصوص انسان از وزن مخصوص آب بیشتر است لذا پایین مىرود. حالا اگر كسى آمد خودش را روى آب نگه داشت و روى آب راه رفت خب این خرق قاعدۀ علیت است! ممكن است بگوید که در اینجا آب سفت شده است! آب سفت نمىشود، آب شل است و اگر نگاه بكنید همینكه شخصى روى آب راه مىرود شما از كف پایش یك مشت آب بردارید مىبینید با آب فرق نمىكند و یخ نیست و سنگ نشده است بلکه آب، آب است.
یا باید وزن مخصوص خودش را در اینجا بهاندازۀ وزن مخصوص آب قرار داده و در هردو خرق قاعدۀ علیت است و هیچ فرقى نمىكند یااینكه اصلاً مطلب یك چیز دیگر است كه آن خیلى بدتر است.
اما از نقطهنظر همین ظاهر، هر تغییر و تبدلى كه در همین قاعده و نظام منتظم این عالم پیدا بشود آن خرق قاعدۀ علیت است و فرقى نمىكند و در اینجا اشكال برطرف نمىشود!
با این توجیهِ شما كه در اینجا انواع در خارج بهصورت سریع انجام شدند، اشكال اول این است كه از كجا شما یك همچنین حرفى را ادعا مىكنید؟! خب این نیاز به دلیل دارد، خود شما این كار را كردید؟! یكى مىگوید که بله، من كه این مطلب را مىگویم خودم امتحان كردم و خودم این كار را كردم و الآن دارم مىگویم. مىگوییم که اگر شما [این کار را] كردید بسیار خب اما شاید او این كار را نكرده! شاید یكى دیگر كه ارادهاش از شما قوىتر است [این كار را نكرده باشد].