تبیین نظر متکلّمین و مسلک ذوق ‌المتالّهین

پس آن مضافٌ‌إلیه و پسوند بعدی که در اینجا آمده است، آن وجودِ مطلق را مقیّد کرده است و آن را حصّه کرده است. ولی باز حقیقت خارجی از آنِ وجود نیست؛ این مسلکِ متکلّمین است.

توضیح جزء بودنِ تقیّد و خارج بودن قید

روی این حساب، این آقایان طبعاً قائل به اصالة الماهیّة می‌شوند. پس این قیدِ وجود که بقر را در اینجا آورده است، از این باب نیست که خودِ بقر در معنای وجود دخیل است؛ یعنی خود قید هم برود و جزء این مقیَّد بشود. نه، قید خارج است و تقیّد در اینجا لحاظ شده است.

یک وقتی عیال و اهل بیت مکرّمۀ مجلله برای شما یک سبزی پلوی خوبی درست می‌کند و یک ماهی سفید از دریای نور هم کنار آن می‌گذارد؛ و بعد خدمت سرکار و حضرت‌عالی می‌گذارد و شما هم تناول می‌کنید! در اینجا عیال سبزی پلو در مقابل شما می‌گذارد؛ یعنی هم سبزی را می‌گذارد و هم پلو را.

به عبارت دیگر با زحمات بسیار و دردسر بچه‌ها و مسائل دیگر یک معجونی می‌سازد تا وقتی که آقای خانه می‌آید، غذا حاضر باشد. پس یک سبزی پلویی است که داخلش هم سبزی است و هم پلو! ـ سبزی پلو بگوییم به عنوان ترکیب، مانند خمسةَ عشر که خمسه و عشر باشد ـ عیال هر دو اینها را در مقابل شما می‌گذارد؛ یعنی در اینجا هم سبزی است و هم پلو.

ولی یک وقتی شما به دکّان سبزی فروشی می‌روید و می‌گویید که آقا یک ماهی از شمال رسیده است و ما می‌خواهیم سبزی پلو درست بکنیم. او هم می‌گوید که بفرمایید چقدر سبزی می‌خواهید؟ شما مثلاً می‌گویید که یک کلیو بدهید، نه بیشتر!

یک کیلو سبزی پلویی را برمی‌دارید و به منزل می‌برید. در اینجا آیا آن شخص سبزی به شما می‌دهد یا پلو به شما می‌دهد؟ یا سبزی و پلو را با همدیگر می‌دهد؟ نه، فقط سبزی می‌دهد، ولی سبزی مقیَّد به پلو را به شما می‌دهد! نه سبزی مقیَّد به کوکو، نه سبزی مقیَّد به خوردن، نه سبزی مقیَّد به آش!