جلسه ۵۹

کیف آن چیزی است که عارض بر موضوع می‌شود و بعد هم از بین می‌رود و زائل می‌شود و به‌جای آن، کیف دیگری قرار می‌گیرد. درحالتی‌که ما این صورت را در ذهن خودمان إلی أبدِ الآباد ثابت می‌بینیم و هر وقت بخواهیم آن صورت را احضار می‌کنیم، پس این صورت نمی‌تواند کیف باشد. این صورت باید یک وجودی داشته باشد که آن وجود، این صورت را برای همیشه نگه داشته است پس این صورت نمی‌تواند کیف باشد. از آن طرف اصلُ الوجود هم نمی‌تواند باشد به‌خاطر اینکه در اصلُ الوجود اختلافی نیست درحالتی‌که ما در این صُوَر ذهنی اختلاف می‌بینیم.

عدم ادراک ماهیّت اشیاء با صرفِ تصوّر دلیل بر کیف نبودن صُوَر ذهنیّه

و از همۀ اینها مهمتر این است که آن افرادی که قائل هستند به‌اینکه ما وجداناً در خودمان صورتی را احساس می‌کنیم پس باید کیف باشد، ما مطلب را در مقدّمۀ اول از آنها می‌پذیریم که بله، ما وجداناً در خودمان صورتی را احساس می‌کنیم ولی آیا ماهیّت این صورت را هم احساس می‌کنیم؟ آن را دیگر احساس نمی‌کنیم. بله، ما می‌بینیم که صورتی از این دیوار در ذهن ما آمد یعنی اینکه صورتی از این دیوار در ذهن آمده است را ما می‌فهمیم، حالا باید برویم دنبال این مسئله که آیا صورت، صورت ظاهر و مادّی است یا مجرّد است؟ این مسئله را دیگر احساس نمی‌کنیم و برای فهمیدن آن باید دنبال دلیل برویم. یعنی باید دلیل بیاید برای ما اثبات بکند که این صورتی که الآن از این دیوار در ذهن شما آمده است صورت مجرّد است و مادّی نیست. شما یک سفیدی در اینجا می‌بینید؛ تا این سفیدی یک مابإزاء خارجی نداشته باشد که شما آن را نمی‌بینید، پس سفیدی خارجی را احساس می‌کنید که مادّی است، اما آیا آن سفیدی در ذهن شما هم مادّی است؟ این مسئله دیگر دلیل خارجی می‌خواهد.

عدم توانایی کیف در تبدیلِ موضوع دلیل دیگر بر کیف نبودن صُوَر ذهنیّه