جلسه ۵۹

تأثیر صُوَر ذهنیّه در نفس دلیل برای انتخاب رفیق درست و عدم معاشرت با اهل شک

و به‌طورکلّی علّت اینکه می‌گویند دنبال رفیقی بروید که بتوانید از او استفاده بکنید همین است که آن صُوَری که از این رفیق در ذهن انسان می‌آید همین‌طور آدم را برمی‌گرداند و تغییر می‌دهد تا جایی که مثل خودش می‌کند. وقتی شما با یک دزد، با یک آدم نابکار، با یک آدم اهل دنیا برخورد بکنید همین‌طور این بودن با این اهل دنیا دارد در شما صورت می‌اندازد، بخواهی یا نخواهی این همین‌طور دارد صورت می‌اندازد، هر حرفش یک صورت ذهنی می‌اندازد. اینکه همیشه می‌گویند که در مسائل با آدم‌هایی که شک دارند حرف نزن به‌خاطر این است که با مطالبی که ردّ و بدل می‌شود ذهنیّات و خصوصیّات نفسانی او در شما می‌رود و می‌ریزد و شما را مثل خودش می‌کند، به‌نحوی که بعد از دو سال که با او بودید می‌بینید که اصلاً به‌طورکلّی تغییر موضع داده‌اید.

داخل بودن تمام صُوَر ذهنیّه در مقولۀ وجود مجرّدۀ خودِ نفس

کیف این کارها را نمی‌کند، کجا کیف این کار را می‌کند؟! کیف یک صورتی است که می‌آید و بعد هم بلند می‌شود می‌رود، کجا کیف این کار را می‌کند؟! پس علّت اینکه این صُوَر می‌آیند نفس را تغییر می‌دهند این است که این معانی، معانی هستند که از خود همان جوهرۀ نفس به‌وجود آمده‌اند؛ یعنی این صُوَر جزئی از نفس می‌شوند، یعنی نفس که این صُوَر را به‌وجود می‌آورد خودش را هم منطبق با این صُوَر می‌کند. حالا اگر این صُوَر از مقولۀ جوهر باشند در نفس هم جوهر است، اگر از مقولۀ عَرَض باشند در نفس هم خود همان عَرَض است؛ یعنی نفس می‌آید یک کیف برای خودش درست می‌کند، کم برای خودش درست می‌کند، جوهر برای خودش درست می‌کند، ولی تمام اینها داخل در مقولۀ وجود مجرّدۀ خودِ نفس هستند.

بنابراین از یک طرف ما قائل می‌شویم به اینکه این صُوَر از مقولۀ وجود هستند یعنی در این صُوَر قائل به اشباح نیستیم، و از طرف دیگر وجود اینها همان وجودِ مقولۀ خارج است منتها متناسب با ذهنیّتی که دارند داخل در تحتِ آن مقولۀ خودشان هستند؛ اگر شما یک صورت مجرّده را در ذهن آوردید داخل در تحتِ مقولۀ خودش است، اگر یک صورت جوهر را در ذهن آوردید داخل در تحتِ مقولۀ جوهر است، اعراض، کیفیّات و کمیّات آن صُوَر هم داخل در تحتِ مقولۀ خودشان هستند.