جلسه ۶۷

و از جملۀ آن اشکالات و شبهات این است که جنس ماهیّات حقیقیّه عَرَضیّه (حقیقیّه در مقابل مجازیّه و انتزاعیّه است) مثل لونیّتِ سواد معدوم نیست چون اگر معدوم باشد لازم می‌آید تقوّم موجود به معدوم. (سواد یکی از ماهیّات حقیقیّه است ولی عَرَض است، باز این سواد خودش هم یک جنس دارد که جنس الاجناس است که لونیّت است.) و موجود هم نیست چون اگر موجود باشد لازم می‌آید عَرَض به عَرَض قائم باشد چون ترکیب حقیقی به این نحو است که بعضی از اجزاء به بعضی دیگر قائم باشند.

جواب: اعراض بسائط خارجیّه هستند پس تقوّم خارجی در آنها وجود ندارد تا اینکه اگر لونیّت در خارج معدوم باشد، تقوّم موجود به معدوم لازم بیاید. و هم‌چنین قیام عَرَض به عَرَض امری جایز است.»

اللَهمّ صلّ علی محمد و آل محمد