جلسه ۱۱۹

غررٌ فی أنَّ حَقیقةَ النُّوعِ فَصلُه الأخیر.

و باقی المُقوِّمات مُعتبرةٌ فیه علی الإبهامِ و ذو قوامٍ مِن الأنواعِ مِن معانٍ جِنسیةٍ و فَصلیةٍ قَریبةٍ و بَعیدةٍ بقیا أیْ بَقِی حَقیقةُ ذلک النُّوعِ بِحالِه ما دامَ فَصلُه الأخیرِ وُقِیا و حُفِظ.¹

«باقی مقومات در این نوع علی ‌الإبهام معتبرند» اما اصل حقیقت نوع فصل اخیرش است، باقی مقومات یعنی آنچه را که در سلسلۀ طولیه بودند مثل جوهر و جسم نامی و امثال‌ذلک، همۀ اینها معتبرند ولی مبهماً ـ نه مشخصاً ـ [معتبرند]. «اینکه دارای قوام از انواع از معانی جنسیه و فصلیۀ قریب یا بعید است باقی هستند، یا حقیقت آن نوع باقی هست مادامی که فصل اخیر حفظ شده است» همۀ آن معانی جنسیه و فصلیه باقی هستند اما اگر فصل ازبین رفت همۀ آنها پی کارشان می‌روند.

تلمیذ:... به نحو ابهام نیست مثلاً الآن هر انسانی هردو ... را دارد؛ جسمیت جسم را دارد و حیوانیت را هم دارد و ما می‌بینیم که جسم ما همان حیوان است، حیوان هم متحرکٌ حساسٌ بالإرادة. ... اما آنها به‌نحو ...

استاد: ابهام نه به‌نحو تشخّص! به‌نحو تشخّص یعنی یک خصوصیت خارجی، وقتی که انسان دارای نفس ناطقه هست بالأخره نمو هم دارد ولی آیا این نموی که می‌گوییم، مثل نمو درخت چنار است که چهل متر یا پنجاه متر بالا می‌رود؟! پس چرا شما یک متر و نیم یا دو متر بیشتر بالا نرفته‌اید؟!

تلمیذ: ... مثل پشه است، پشه از بچگی ...

استاد: احسنت، آن هم نمو است، بنابراین منظور ما یک نمو عام و مبهم است که اینها مصادیق آن هستند، این‌طور نیست که یک نمو خاص باشد. الآن ما جسم هستیم یا نیستیم؟! هستیم ولی آیا این جسمیت ما با جسمیت آجر یکی است؟! نه! همان جسمیت هست به‌نحو أعلیٰ یعنی به‌نحو ترقّی، جسمیت در ما هست درعین‌حال نمو هم هست ولی جسمیت در آجر هست ولی دیگر نمو در آجر نیست.