جلسه ۱۴۹

بی‌منتها بودن سیر بالله و فی خلق الله

و حتی آن حد یقف ندارد؛ همان‌طور که در همین‌جا بودند هر روز یک ادراک بیشتر [داشتند] چون وجود حد یقف ندارد و سیر بالله و فی خلق الله لایتناهی است یعنی هرچه شما در خلق سیر کنید هرچه در مظاهر الهی سیر کنید دوباره «زِدنی فیکَ تَحیُّراً»¹ در آنجا می‌آید یعنی آنی بر رسول‌ الله صلّی الله علیه و آله و سلّم نمی‌گذرد که به علمش اضافه نشود حتی رسول خدا و ائمه و اولیا علیهم‌السّلام آنی بر آنها نمی‌گذرد که به علمشان اضافه نشود، همین‌طور مدام اضافه می‌شود و حد یقفی ندارد، اگر حد یقف داشته باشد یعنی خدا محدود می‌شود یعنی علم من تا اینجا آمد و از اینجا بیشتر دیگر [نیست]. یعنی خلاصه من به کُنه وجود رسیدم به کُنه مظاهر الهی رسیدم به کُنه خلق رسیدم، اگر این باشد دوباره محدودیت در حدود پیدا می‌شود یعنی اگر سؤال کنند باید بگوییم که حد وجودی خدا این‌ مقدار است، از این‌ مقدار دیگر بسته است، دیگر [بیشتر] از این ‌مقدار خبری نیست، دیگر [بیشتر] از این مقدار خدا مظهری ندارد، دیگر خدا آثار وجودی ندارد.

انکشاف عالمی در هر آنی از آنات بر اولیا

درحالی‌که إلیٰ ما لا نهایةً له همین‌طور وجود الهی لایتناهی است و بهاء و وحدت الهی لایتناهی است و هر آنی از آنات عالمی بر اولیا منکشف می‌شود که با آن‌ِ قبل تفاوت داشت، هست و خواهد بود و در روز قیامت هم إلیٰ‌ ما لا نهایة همین ‌طور خواهد بود.

حد یقف نداشتن مراتب در روز قیامت

لذا مراتب در روز قیامت حد یقفی نخواهد داشت؛ هیچ حد یقفی ندارد و حُسنش این است. اگر انسان به یک حد یقف برسد دیگر عادت می‌کند. حُسن بهشت این است، حتی برای آن افرادی که در مراحل پایین هستند آنها هم همین‌طور مدام به علمشان اضافه می‌شود ولی در رتبۀ خودشان اضافه می‌شود؛ در رتبۀ عرضی همین‌طور سیر می‌کنند و هر آنِ آنها یک بهجت دیگر یک علم دیگر یک بهاء دیگر و یک نور دیگر [اضافه می‌شود] به‌طوری‌که دو «آن» برای شخص یک منوال نیست.