جلسه ۱۹۳
توضیحات:
77. غرر في تكلمه تعالى
جلسه ۱۹۳
9اختلاف مراتب قرآن با حدیث قدسی و سایر روایات
استاد: کدام؟
تلمیذ: خود لفظ قرآن؟
استاد: بله، ولی قرآن مرتبه دارد؛ حدیث قدسی با قرآن مرتبه دارد.
تلمیذ: یا مثلاً خود روایات؟
استاد: روایات همه مراتبی دارند؛ یک وقتی از آن صُقع نفس می‌آید که دیگر عالی‌ترین مقام است. یک وقتی از مراحل پایین‌تر می‌آید که آن مرتبه بر این مراتب اشراف دارد. شما وقتی با یک بچۀ مکتبی حرف بزنید مثل یک بچۀ پنج‌ساله، نفستان انشاء می‌کند، با یک بچه ده‌ساله هم نفستان انشاء می‌کند، فرض کنید وقتی با دانشمند صحبت می‌کنید هم نفستان انشاء می‌کند؛ انشائات نفس تفاوت دارد؛ این را از عقلتان مدد می‌گیرید و آن را از حواس و خیالتان مدد می‌گیرید. چه ربطی به همدیگر دارند؟! شما وقتی با بچۀ پنج‌ساله حرف می‌زنید، می‌گویید: دستت را در پریز برق نکن لولو می‌خورد. اینکه می‌گویید: لولو می‌خورد، شما از چه مدد گرفته‌اید؟! از خیال و وهم و از قوۀ واهمه کمک گرفته‌اید اما وقتی که با شخص بزرگ صحبت می‌کنید از عقلتان مدد می‌گیرد. دائماً خودتان را فرو می‌برید. همان‌طور که بعضی‌ها وقتی که جلوی مرحوم آقا می‌نشستند و می‌خواستند صحبت کنند در خودشان فرو می‌رفتند که یک کلمه نگویند یا آن‌طور نگویند! بابا راحت صحبت کن؛ مرحوم آقا می‌فرمودند: راحت باشید! این می‌خواهد یک کلمه از وهمیات داخلش نباشد از اعتباریات داخلش نباشد. خالصِ خالص باشد. گرچه هرچه داری فکر می‌کنی در وهمیات است! ولی به خیال خودت می‌خواهی قلمبه‌اش کنی سلمبه‌اش کنی، دائماً قشنگش کنی!
اینها همه مراتبی دارند که فرق می‌کنند؛ قرآن عالی‌ترین مقام است ولی حدیث قدسی این‌طور نیست، احادیث دیگر این‌طور نیست. هرکدام از اینها جایگاه خاصی در نفس دارند.
عدم ایصال انبیاء سلف به مقام عقل مجرد
تلمیذ: پس انبیاء سلف هیچ‌کدام به مقام عقل نرسیده‌اند؟!
استاد: نه نرسیده‌اند؛ به مقام عقل مجرد نرسیده‌اند؛ خیلی صریح و صاف و پوست‌کنده رودربایستی هم نداریم. حالا الآن هم که نیستند بیچاره‌ها از حق خودشان دفاع کنند که رسیده‌اند یا نرسیده‌اند! حالا ما صاف می‌گوییم که نرسیده‌اند، حالا کسی نیست بیاید بگوید: غلط کردی گفتی نرسیده‌اند، بنده رسیده‌ام! بیچاره‌ها نیستند بیایند از حیثیتشان دفاع کنند!