جلسه ۱۹۸

لذا خدا یک‌طوری قضایا را مخفی می‌کند و هرچه بر سرش می‌زند می‌بیند خبری نشد دائماً این‌طرف خبر نشد، خدایا آخر چه کنیم؟! یا اینجا دست برمی‌دارد و می‌گوید: هیچ خبری نیست یااینکه همین‌طور ادامه می‌دهد. این ادامه دادن براساس تعبد است آن‌وقت این ادامه دادن دائماً بر سر نفس زدن است دائماً سرکوب به این زدن است دائماً دم‌کنی گذاشتن بر سر این است. صرف تعبد است هیچ‌چیزی هم ندیده است ولی این او را دائماً عوض می‌کند؛ از باطن دائماً دارد عوض می‌کند و تغییرش می‌دهد، گاه‌گاهی هم یک در باغ سبزی هم نشان می‌دهد مثل خوابی یا مکاشفه‌ای چیزی نشان می‌دهند که دیگر حالا طرف خیلی خسته نشود و حالا یک خبری چیزی باشد.

آن مرید برای چه این کار را انجام می‌دهد؟ برای اینکه این مصلحت را درنظر گرفته است حالا شما تصور کنید ببینید این نظام برای چیست؟! کلّ این نظام که شما می‌بینید همین افلاک، کواکب که همین‌طور حرکت می‌کنند تمام اینها آن‌طوری‌که در آیات قرآن می‌فرماید: تمام این خلقت آسمان و زمین قرار داده شده‌اند لِتعَلموا تا به این علم برسید و به حقیقت علم برسید؛ «لِتَعْلَمُوا أَنَّ اَللّٰهَ هو الحق»،¹ علم یعنی چه؟! یعنی معرفت ذات؛ معرفت ذات دارای مراتبی است که آن معرفت اَتَمّ و مطلق، آن معرفتی است که نفس ذات مندک در ذات پروردگار بشود یعنی در آنجا مسئلۀ هوهویت پیش بیاید آنجا دیگر معرفت به مرحلۀ کمال رسیده است چون تا وقتی بینونیت حتی به حمل شایع وجود دارد در آنجا آن معرفت به‌نحو هوهویت تحقق پیدا نکرده است. وقتی که آن معرفت ذات به‌نحو اندکاک و فنایِ انسان در ذات تحقق پیدا کرد بنابراین غایت برای تمام آسمان‌ها خود نفس ذات می‌شود. اینها دیگر در عبارات نیست اما اگر بخواهیم توسعه و شرح بدهیم دیگر به اینجا می‌رسیم.

منظور از خلقت آسمان‌ها و زمین‌ها کمال خود ذات است