جلسه ۲۰۳

وجه تشابه انسان با طاووس

مثل اینکه شما به کمال و بهایی که برای شما است متوجه شوید، «آن‌وقت خوشحال می‌شوید و بشاشت در شما پیدا می‌شود. تا یک کمالی در وجود خود احساس کنید»، در صورت شما ظاهر می‌شود مثل یک طاووس که وقتی نگاه به پر و بالش می‌کنید، چطور باد می‌کند؟! می‌گویند: وقتی که نگاه به پایش می‌کنید خودش را جمع می‌کند. ما هم همین‌طور هستیم؛ وقتی که چیزی یاد می‌گیریم خیال می‌کنیم که از فتح چین برگشتیم و باد می‌کنیم و ... اما وقتی که فرض کنید یک جا خیط شدیم، سر را پایین می‌اندازیم. این دوتا همه‌اش یکی است و هیچ فرقی نمی‌کند، همه‌اش اعتباری است!

«و استشعار شما به نفسِ آفتی که در شما هست موجب می‌شود که انقباض و اِسوداد در وجه شما پیدا می‌شود.»

و هکذا یَصدُرُ مِن کُل عقلٍ عقلٌ و فلک فَيستُوفي العقول التسعة الأفلاك‌ التسعة حتى لِعاشرٍ مِنَ العُقولِ‌ وَصَلَ‌ و هو العقلُ الفعّالُ المُكمِلٌ لِلنفُوسِ الناطِقَة بِحولِ الله و قوَّتِهِ و إليه مفوض كَدْخُدائِيَّةِ عالَمِ العَناصِر بِإذنِ الله تعالىٰ عندَ المّشائِين.¹

[همین‌طور از هر عقلی، عقلی و فلکی صادر می‌شود از عقل اوّل عقل دوم و فلک نهم و از عقل دوم عقل سوم و فلک هشتم و همین‌طور تا به عقل نهم برسیم که عقل دهم و فلک دنیا از او صادر می‌شود] و عقول تسعه افلاک تسعه را استیفاء می‌کند تااینکه به دهم از عقول می‌رسد، آن عقل فعالی که مکمل نفوس ناطق است که در هر کسی هم هست، در همۀ افراد هست. بحول الله و قوته خلاصه این عقل ما به اذن خدا کدخدا عالم عناصر شده است و رتق و فتق می‌کند [نزد مشائین].

تلمیذ: ...؟

استاد: چه؟ نمی‌دانم چه چیزی است! خلاصه مصدر جعلی است.

كَما قُلنا و الفيضُ مِنه فِي العَناصِر حَصَلَ‌ فَذلِكَ العاشِر بِالفَقرِ كَما تقدّم مُعطٍ لِهيولى‌ عالم‌ العنصر و بِالوجوبِ لِنفوسِ‌ في هذا العالمِ و صورٍ فَلِلهيولى‌ أي هيولى عالم العنصر كثرة استعداد غير متناهية لقبول الصور كذلك‌ بِحَرَكات‌ٍ.²